Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Tıp Hukuku

TIP HUKUKU TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

1. Tıp Hukuku Yüksek Lisans Programı ve Amacı

Tıp Hukuku ülkemizde gelişmekte olan ve son zamanlarda gittikçe artan bir şekilde hem kamuoyunun hem de hekim ve hukukçuların gündemini meşgul eden bir hukuk dalıdır. Ülkemizde 200.000’i aşkın sağlık personelinin uyguladığı tıbbi müdahaleler nedeniyle birçok çok hukuksal sorumluluğun doğduğu bu alanda pek çok hukuki düzenleme bulunmaktadır.  Tıp Hukukunun uygulamadaki önemine rağmen alanda uzmanlaşmış  yeterli hukukçunun bulunmayışı ciddi sorunlara sebep olmaktadır. Ayrıca sağlık çalışanlarının hak ve yükümlülüklerini bilmesi ve kendilerini ilgilendiren temel hükümler hakkında bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Bu doğrultuda programımızda hukukun temel alanlarından bilgi verilerek hasta yararı ile toplum yararının korunması arasındaki dengenin sağlanması konusunda kişilerin bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede programda: hekimlerin ve diğer sağlık çalışanlarının idari, cezai ve hukuki sorumlulukları, hasta hakları, adli tıp, zorunlu mali sigorta sistemi, sosyal güvenlik sistemi, etik ilkelerin yanı sıra hukuk ve tıp kavramlarına ilişkin çok yönlü dersler yer almaktadır

2.   Kabul Koşulları

Programımız interdisiplinler bir program olup; hukuk, tıp veya sağlık bilimleri alanlarından lisans derecesi olan adaylar başvurabilmektedirler.

Enstitümüzün yönetmelikleri uyarınca başvurularda ALES (SÖZ/EA/SAY: 70) ve yabancı dil puanı (60) istenmektedir.

3. Program Yeterlilikleri

Programın sonunda öğrenciler belirtilen yetkinliklere ve Tıp Hukuku alanında uzmanlık bilgisine sahip olacaktırlar:

  1. Tıp Hukuku alanında araştırma yapma ve bilgiye erişme yeteneği kazanır.
  2. Tıp Hukuku alanında bilgiyi değerlendirme, yorumlama ve geniş kitlelere aktarma yeteneği kazanır.
  3. Tıp Hukuku alanında evrensel kavramları öğrenir.
  4. Tıp Hukuku alanında stratejik düşünme yeteneğine sahip olur.
  5. Tıp Hukuku alanında ulusal ve uluslararası literatür hakkında bilgiye sahip olur. 
  6. Tıp Hukuku alanında temel kavramlar ve terminoloji hakkında bilgi sahibi olur.
  7. Tıp Hukuku alanında özgün çalışmalar yapar ve bu çalışmalarıyla alana katkı sağlar.
  8. Bilimsel yazım tekniklerini öğrenir.
  9. Tıp Hukuku alanına katkıda bulunan disiplinler arasında ilişki kurarak Tıp Hukukunun değişik yönleri hakkında bilimsel çalışmalarda bulunur.

4. Ders veren öğretim üyelerinin isim listesi

Prof. Dr. M. İbrahim Subaşı

Prof. Dr. Nur Zeliha Kaman

Prof. Dr. Fulya İlçin Gönenç

Prof. Dr. Ümit Gezder

Prof. Dr. Şaban Kayıhan

Prof. Dr. Fahri Ovalı

Prof. Dr. Tunç Kutoğlu

Doç. Dr. Hasan Hüseyin Mutlu

Doç. Dr. Hacı Kara

Doç. Dr. Tülay Yıldırım Mat

Doç. Dr. Üyesi Murat Tümay

Dr. Öğr. Üyesi Alpertunga Kara

Dr. Öğr. Üyesi Ömer Turan

Dr. Öğr. Üyesi Derya Tekin

Dr. Öğr. Üyesi Şerafettin Ekici

Öğr. Gör. Dr. Melike Şentürk

5. Program

Program kapsamında sunulacak olan dersler:

a. I. Yarıyıl (Güz Dönemi)

DERSİN ADI

KREDİ

AKTS KREDİSİ

ZORUNLU/

SEÇMELİ

Tıp Hukukuna Giriş

3

7

Z

Sağlık Bilgisi ve Tıbbi Terminoloji*

3

7

Z

Hukuka Giriş**

3

7

Z

Biyo-Tıp Etiği ve Hukuk

3

7

Z

Araştırma Yöntemleri

3

7

Z

İşyeri Hekiminin Hukuki Sorumluluğu

3

7

S

Hekimin Hukuki Sorumluluğu

3

7

S

Tıp Ceza Hukuku

3

7

S

*Öğrenciler mezun oldukları programa göre Sağlık Bilgisi ve Tıbbi Terminoloji veya Hukuka Giriş dersini seçeceklerdir.

* Tıp Fakültesi mezunu olmayanlar için zorunlu

**Hukuk Fakültesi mezunu olmayanlar için zorunlu

b. II. Yarıyıl (Bahar Dönemi)

DERSİN ADI

KREDİSİ

AKTS KREDİSİ

ZORUNLU/

SEÇMELİ

Vaka Çalışması

3

7

Z

Tıp Hukuku Açısından Sosyal Güvenlik Sistemi

3

7

S

Tıp Hukukunda Özel Hukuk Sorunları

3

7

S

Tıp Hukukunda İnsan Hakları Sorunları

3

7

S

Hekimin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

3

7

S

Adli Tıp ve Hekim Hatalarına Yaklaşım

3

7

S

İlaç Hukuku

3

7

S

Sağlık Hizmetlerinden Dolayı Devletin ve Devlet Kurumlarının Sorumluluğu

3

7

S

Tıp Hukukunun Güncel Sorunları

3

7

S

Seminer

0

4

Z

6. Ders İçerikleri

Tıp Hukukuna Giriş

Tıp hukukunun temel kavram ve kurumları ile; gelişimini ve kaynaklarını, tıbbi müdahalenin hukuka uygunluk şartlarını, özellikle hasta özerkliği ve hastanın kendi geleceğini belirleme hakkı kapsamında aydınlatma ve rıza kurumlarını, ilgili mevzuat çerçevesinde tüm yönleriyle incelemek amaçlanmaktadır. Ayrıca hekim-hasta hak ve yükümlülükleri, tıbbi müdahaleler için uygulanacak sözleşmeler; hekim, diğer sağlık çalışanları ve sağlık kurumlarının tıbbi müdahaleden doğan hukuki sorumlukları, tıp hukuku açısından incelenecektir. 

Sağlık Bilgisi ve Tıbbi Terminoloji

Bu Ders Tıbbın en temel dersi olan İnsan Anatomisinin rehberliğinde sunulmaktadır. İnsan vücudunun Sistemlerine ait organ ve yapıları esas alınarak verilmektedir. Hareket Sistemi, Dolaşım Sistemi, Solunum Sistemi, Sindirim Sistemi, Sinir Sistemi, Duyu Organları, İç Salgılı Bezler, Boşaltım Sistemi, Üreme Sistemi tanıtılarak Sağlık ve Hastalık ilişkisi anlatılmaktadır.

Biyo-Tıp Etiği ve Hukuk

Biyotıp Etiği ve Hukuk dersi temel kavramlardan başlayıp güncel sorunlara doğru ilerleyerek, etikle ilgili olayları farklı felsefi ve kültürel bakış açılarından değerlendirebilme becerisi kazandırmayı hedeflemektedir. Ders boyunca, biyotıp etiğinin felsefi temelleri pratik konulara arkaplan teşkil edecek şekilde ele alınmaktadır. Hasta-hekim ilişkisi, rıza, mahremiyet, bedene müdahale ile ilgili konular pratik konular odakta olmak üzere tartışılmaktadır. Tıbbi ilişkide kültürel konuların sağlık hizmetine etkisi ve çevre etiğinin temel meseleleri ele alınmaktadır. Hayatın başlangıcı etrafında kümelenen sorunlar pratik ve teorik yönleriyle ele alınmaktadır. Genetik testler ve genetik müdahalelerle ilgili etik sorunlar tartışılmaktadır. Hayatın sonu etrafında kümelenen sorunlar pratik ve teorik yönleriyle ele alınmaktadır. Terminal hastalarla ilgili seçenekler etik açısından ele alınmaktadır. Canlıdan ve ölüden organ nakli ile ilgili konular teorik ve pratik yönleriyle ele alınmaktadır. Sağlık hizmeti ile ilişkili olarak adalet açısından ortaya çıkan sorunlar ve kaynak paylaşım metodları teorik ve pratik yönleriyle ele alınmaktadır. Bilimsel araştırma ve yayın etiği ile ilgili temel konular tartışılmaktadır. Yeni teknolojilerin insan üzerinde kullanılmasıyla ortaya çıkabilecek sorunlarla ilgili tartışmalar ele alınmaktadır. Çeşitli dalların pratik klinik uygulamaları sırasında görülebilecek sorunlar ve çözüm algoritması tartışılmaktadır. 

Hekimin Hukuki Sorumluluğu

Bu dersin temel hedefi, hekimin görev yaptığı kurumlarda hasta ve doktor arasındaki hukuki ilişkiyi tespit etmektir. Kamu hastaneleri, özel hastaneler ve kendi özel kliniklerinde çalışan hekimin ve sağlık çalışanlarının hukuki sorumluluğu hakkında bilgilere yer verilecektir. Bu bağlamda hekimin hukuki sorumluluğu sözleşmeye göre belirlendiğinden hekim ve hasta arasında kurulan sözleşmenin hukuki niteliğinin öğrenilmesi önem arz etmektedir. Ayrıca tıp hukukuna özgü bir kavram olan malpraktis kavramı ve malpraktis durumları ders kapsamında incelenecektir.

Tıp Ceza Hukuku

Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen bazı genel suçlar sağlık çalışanları tarafından işlediklerinde kendine özgü bir bakış açısını zorunlu kılmaktadır. Bazı suçlar ise sadece sağlık çalışanları tarafından işlenebilecek suçlardır. Bu derste katılımcıların sağlık mesleği mensupların işleyebileceği bu suçların özellikleri, ilgili hukuki tartışmalar ve Yargıtay uygulamaları hakkında bilgi sahibi olması amaçlanmaktadır.

Vaka Çalışması

Bu derste yargıya intikal etmiş gerçek vakalar anlatılarak bu vakaların öyküsü, tıbbi girişimlerin endikasyonları, yapılan ve/veya yapılmayan işlemler,  meydana gelen komplikasyonlar, mevcut tıbbi kayıtların durumu, değişik kişi ve kurumlar tarafından verilen bilirkişi raporları ile yargı kararları irdelenmektedir. Bu bağlamda konuyla ilgili yasal çerçeve de analiz edilmektedir. Ders tamamen interaktif bir şekilde işlenmekte olup tüm öğrencilerin konuyla ilgili görüş ve yorumları alınmaktadır. Vakalar, dahiliye, acil, çocuk hastalıkları, cerrahi, ortopedi, göz hastalıkları vs. gibi tıbbın her dalından olacak şekilde seçilmekte, hekimler ve hukukçular açısından farklı bakış açıları karşılaştırılmaktadır.

Tıp Hukukunda İnsan Hakları Sorunları

Sağlık hizmetleri yürütülürken insan hakları alanında birçok sorunla karşılaşılmaktadır. Dolayısıyla insan hakları ihlallerini en aza indirgemek için hem sağlık çalışanlarının hem de hastaların hak ve yükümlülükleri hakkında bilgi sahibi olmaları oldukça önemlidir. Tıp hukukunda insan hakları dersimiz sağlık hizmeti bağlamında ortaya çıkan insan hakları sorunlarına odaklanmaktadır. Yaşama hakkı, vücut bütünlüğü, özel hayatın korunması, ifade özgürlüğü ve  zorunlu aşı meseleleri dersin kapsamında işlenmektedir. Birçok tartışmalı ve tematik mesele teorik ve pratik açıdan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde ele alınmaktadır.

Hekimin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

Öğrencinin temel sigorta terim ve ilkelerini bildiği varsayılır. Sorumluluk sigortalarının mal ve can sigortalarından farkları işlenir. Sorumluluk sigortası sözleşmesinin taraf ve unsurları işlenir. Daha sonra sigortalı ve sigortacının hakları, borçları ve yükümlülükleri işlenir.  Hekimin zorunlu sorumluluk sigortasının, sorumluluk sigortaları arasındaki yeri ve genel şartları incelenir. Zarar görenin sigortacıya karşı doğrudan dava açma hakkı, sorumluluk davasının özellikleri incelenir.

7. Mezuniyet Koşulları

Bölümümüzden mezun olabilmek için Enstitümüzün mevcut yönetmeliği uyarınca toplam 24 ulusal kredi ve 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dâhil en az dokuz ders alınmakta ve sonrasında da özgün bir tez hazırlanarak jüri önünde başarılı bir şekilde savunulması gerekmektedir. Programımızda açılan derslerin listesi yukarıda sunulmuştur.

8. İstihdam Olanakları

Program son yıllarda pek çok yeni hukuki düzenleme yapılmış olan bu alanda uzman ve akademisyen yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda mezunlarımızın üniversitelerde akademisyen ve ilgili kurumlarda uzman olarak çalışması mümkündür.

9. İletişim

Prof. Dr. Nur Zeliha KAMAN

nur.kaman@medeniyet.edu.tr

Arş. Gör. Şura Nur Pelit

Tel: 0216-280 2425

surapelit@gmail.com