Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Sivil Toplum Örgütlerinin Yönetimi

İletişim

Doç. Dr. Mehmet Lütfi Arslan

lutfi.arslan@medeniyet.edu.tr

02162803835

1. Program Hakkında

Ülkemizde sivil toplumun geliştirilmesine yönelik çalışmalar, STK tabir edilen dernek, vakıf vd. kuruluşların profesyonelleşmesi ve kurumsallaşmasına yönelik vurguları ve çalışmaları artırmıştır. Kâr amacı gütmeyen kuruluşların yönetimi, fon temini, kapasite geliştirmesi ve insan kaynakları gibi konuların öne çıkmasını sağlayan bu gelişme özünde sivil toplum kuruluşu yönetiminin bilimsel ve analitik bir tarzda ele alınması gereksinimi doğurmaktadır.

Zengin bir vakıf yönetimi geleneği ve birikimine sahip olan ülkemizde daha çok sosyal ve kültürel değerlere yönelik çalışmalarla öne çıkan sivil toplum kuruluşlarımızın, gelenekle uyumlu bir yönetim pratiği geliştirme ihtiyacı açıktır. Batı'da sivil toplumun ortaya çıkmasına zemin hazırlayan ihtiyaçlar ile gönüllülük kavramına yönelik bakış açısının toplumumuzdaki gönüllü teşekküller ve gönüllülük anlayışına göre farklılıklar arz etmesi sivil toplum kuruluşlarının yönetiminin evrensel ve yerel bakış açıları ile karşılaştırmalı ele alınması zorunluluğunu ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda ülkemize has bir sivil toplum yönetim pratiği geliştirebilmek için evrensel STK uygulamaları yanında çağdaş örnekler ile vakıf geleneğimiz arasındaki karşılaştırmalı çalışmaları da dikkate almak gerekmektedir.

2. Kabul Koşulları:

Adayların Sivil Toplum Örgütlerinin Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programına başvurabilmeleri için, yurt içi veya YÖK tarafından denkliği kabul edilen yurtdışı Fakülte veya Yüksek Okullardan bir Lisans diplomasına sahip olmaları gerekir. Bu program için adaylardan ALES belgesi istenmez. İlan edilmiş kontenjanlara göre adayların programa yerleştirilmeleri Lisansüstü Eğitim Enstitüsü tarafından yapılan giriş sınavlarına göre gerçekleştirilir.

Lisans not ortalamasının %50'si ile mülakat ve/veya yazılı sınav sonucunun %50'si toplanarak en az 65 ve üzeri puan alan adayların değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmesi EYK (Enstitü Yönetim Kurulu) tarafından yapılır.

3. Program Yeterlilikleri ve Çıktıları:

Program mezunları;

- Bilimsel ya da işlevsel bir araştırma sürecinin temel aşamaları ve bu aşamalarda takip edilecek güncel yöntem ve yaklaşımlar hakkında bilgi sahibidirler. Her türlü konuda araştırma önerisi hazırlayabilir ve işlevsel araştırma tasarımları üreterek, uygulayabilirler.

- Sivil toplum örgütlerinde yönetim, mevzuat, muhasebe, finans, örgütleme, kaynak geliştirme ve iletişim gibi alanlarda uzmanlaşarak, bu disiplinler arasındaki etkileşimin sonuçlarını çok boyutlu öngörebilirler.

- Sivil toplum örgütlerinde karar alma ve uygulama süreçlerinde yaşanan problemleri tespit edebilir ve bilimsel yaklaşımları kullanarak çözüme ulaştırabilirler.

- Mevcut veriler ve yapacakları gözlem ve ölçümler doğrultusunda herhangi bir sivil toplum örgütünün faaliyetlerinin analiz ve değerlendirmesini yaparak, üst yönetime sunulacak performans raporları hazırlayabilirler.

- Sivil toplum örgütlerinin paydaşları, iç ve dış çevresi ile ilişkileri, gönüllü yönetimi ile ilgili yeterli bilgiye sahip olup, söz konusu alan ve boyutlardaki etkileşimi tasarlayıp yönetebilirler.

- Sivil toplumun geliştirilmesi ve kapasitesinin artırılmasına yönelik ulusal ve uluslararası projeleri geliştirerek, teknik, ekonomik, sosyal ve kültürel değerlendirmelerde bulunabilirler.

4. Ders Veren Öğretim Üyelerinin İsim Listesi

  • Prof. Dr. Gülfettin Çelik
  • Prof. Dr. Hamza Ateş
  • Prof. Dr. Ahmet Akın
  • Prof. Dr. Ahmet Nohutçu
  • Doç. Dr. Faruk Bal
  • Doç. Dr. Lütfi Sunar
  • Doç. Dr. Mehmet Lütfi Arslan
  • Doç. Dr. Hüseyin Kaya
  • Doç. Dr. Bilal Çankır
  • Dr. Özer Selçuk

5. Müfredat

1. DÖNEM

Sivil Toplum Kuramı

Osmanlıdan Cumhuriyete Türkiye Toplumsal Sisteminde Vakıflar

Sivil Toplum Kuruluşları Yönetimi

Sivil Toplum Kuruluşları Mevzuatı

Sivil Toplum Kuruluşları için Araştırma Yöntemleri ve Etik

2. DÖNEM

Sivil Toplum Kuruluşlarında Proje Döngüsü Yönetimi

Sivil Toplum Kuruluşlarında Finansal Yönetim ve Kaynak Geliştirme

Sivil Toplum Kuruluşlarında Liderlik ve Yeni Yönetim Uygulamaları

Sivil Toplum Kuruluşlarında Veri Analitiği ve Etki Analizi

Türkiye’de Sivil Toplum Gündemi

SEÇMELİ DERSLER

Sivil Toplum Kuruluşlarında İnsan Kaynakları Uygulamaları

Sosyal Girişimcilik ve Sorumluluk

Sivil Toplum Kuruluşlarında Halkla İlişkiler ve Pazarlama

Sivil Toplum Kuruluşlarında Devlet ve Toplum İlişkileri

Sivil Toplum Kuruluşlarında Güncel Uygulamalar

SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNİN YÖNETİMİ ANA BİLİM DALI

SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNİN YÖNETİMİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ

STK 601 Sivil Toplum Kuramı

Sivil toplum kavramının içeriği, kapsamı ve tarihi gelişimi; kamu, özel ve üçüncü sektör ayırımı ve konu ile ilgili kuramsal açıklamalar ışığında ele alınacaktır. Sivil toplum kavramının algılanışı, sivil toplum kuruluşlarının kamu ile ilişkileri, savunuculuk, insani yardım ve gönüllülük gibi kavramların ülkemizdeki uygulamaları Batı tecrübesi ile karşılaştırmalı şekilde ele alınması dersin işlenecek diğer konularıdır. 

STK 602 Osmanlıdan Cumhuriyete Türkiye Toplumsal Sisteminde Vakıflar

Ülkemiz zengin bir vakıf geleneğine sahiptir. Vakıf medeniyeti diye ifade edilebilecek bu zenginliğin mevcut sivil toplum kuruluşlarının uygulamalarına yansıması, söz konusu geleneğin ana dinamiklerinin anlaşılması ve Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş sürecinde ne tür değişimler yaşandığının bilinmesi ile mümkündür. Bu amaca uygun olarak kurgulanmış derste sivil toplum kuruluşlarının toplumsal sistem içerisinde değişen işlevi ve rolü güncel örnekler dikkate alınarak işlenmektedir.

STK 603 Sivil Toplum Kuruluşları Yönetimi

Temelde kâr amacı gütmemek ve gönüllülüğü odağa almak şeklindeki ayırt edici özelliklerin biçimlendirdiği sivil toplum kuruluşlarında, kaynakların etkin ve verimli kullanımının nasıl sağlanacağı dersin özünü oluşturmaktadır. Bu bağlamda stratejik yönetim, etkinlik ve proje yönetimi, kapasite geliştirme ve fon bulma, finans yönetimi, halka ilişkiler, sosyal pazarlama ve teknoloji yönetimi gibi konular kamu ve özel sektör kıyaslaması ile ele alınmaktadır.

STK 604 Sivil Toplum Kuruluşları Mevzuatı

Sivil toplum kuruluşlarının kuruluşundan işleyişine kadar bütün yasal süreçlerin ele alındığı bu derste Türk Hukuk Sistemi içerisinde vakıf ve derneklerin konumu, söz konusu kurumların yaşadığı temel hukuki sorun alanları dikkate alınarak ele alınmakta, mevcut düzenlemeler, dünyadan örnekler ışığında ideal çerçeve nasıl olmalı sorusu ile irdelenmektedir.

STK 605 Sivil Toplum Kuruluşları İçin Araştırma Yöntemleri ve Etik

Farklı disiplinlerin katkısı ile oluşan bir sosyal bilim alanı olan sivil toplum kuruluşlarında araştırma yapmak için gereken nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin ele alındığı bu ders, gönüllülük ve sivil toplum odaklı bilimsel araştırmanın nasıl yapılması gerektiğine dair becerilerin kazandırılmasını amaçlamaktadır. Alanın kendine has sınırlarını dikkate alan dersin etik boyutu sivil toplum çalışmaları alanında araştırma yaparken dikkat edilmesi gereken unsurları vurgulamaktadır.

STK 605 Sivil Toplum Kuruluşlarında Proje Döngüsü Yönetimi

Proje Döngüsü Yönetimine ait sorun ve hedef analizi, strateji analizi, paydaş analizi, faaliyet ve zaman planlaması, projenin amacı, riskleri, başarı göstergeleri, kaynak planlaması, projenin sürdürülebilirliği gibi aşamaların ele alındığı bu ders söz konusu sürecin sivil toplum kuruluşlarındaki işleyişini dikkate alarak örnek uygulamalar eşliğinde öğrencilerin kendi uygulamalarını ortaya koymalarını amaçlamaktadır.

STK 606 Sivil Toplum Kuruluşlarında Finansal Yönetim ve Kaynak Geliştirme

Kaynak geliştirme, fon temini ve yönetimi sivil toplum kuruluşlarının sürdürülebilirlikleri açısından en önemli yönetim işlevlerinden bir tanesidir. Bu ders, sivil toplumun kaynak oluşturabilme becerisini de içerecek şekilde fon kaynakları, temin edilen fonların finansal açıdan etkin ve verimli kullanımı ve sivil toplum kuruluşlarında finansal yönetimin nasıl yürütülmesi gerektiğini güncel örnekler ışığında ele almaktadır.

STK 607 Sivil Toplum Kuruluşlarında Liderlik ve Yeni Yönetim Uygulamaları

Yönetim çok dinamik bir disiplin olarak sürekli gelişen ve güncel uygulamalarla zenginleşen bir içeriğe sahiptir. Bu içeriğin şekillenmesinde kuşkusuz en büyük pay başarılı liderlere aittir. Sivil toplum kuruluşlarında liderliğin kamu ve özel sektörden nasıl ayrıştığının, alandaki örnek uygulamalar eşliğinde tartışıldığı bu ders liderlik uygulamaları kadar sektördeki iyi uygulamaları da ele almaktadır.

STK 608 Sivil Toplum Kuruluşlarında Veri Analitiği ve Etki Analizi

Sivil toplum örgütlerinde veri analitiği ve etki izlemenin anlamı, kapsamı ve yöntemlerinin ele alındığı bu ders sivil toplum kuruluşunun amaçladığı ile gerçekleşen arasındaki farkın anlamlandırılmasını amaçlamaktadır. Sosyal etkinin ölçülmesine dair yöntem, araç ve süreçler, Türkiye ve dünya örnek uygulamaları ile zenginleşmektedir.

STK 609 Türkiye’de Sivil Toplum Gündemi

Zengin bir vakıf geleneğine sahip ülkemiz gerek bu geleneği canlandırmak ve gerekse çağdaş sivil toplum uygulamaları ile buluşmak şeklinde canlı bir sivil toplum iklimine sahiptir. Büyük oranda kamu erkinin yönlendirmesi ile biçimlenen bu iklimin özellikleri, ideal formu ve sürekli değişen gündemi dersin içeriğini oluşturmaktadır. Ülkemizde faaliyet gösteren farklı sivil toplum kuruluşlarının da tanıtılacağı derste dünya uygulamaları karşılaştırmalı bir analiz çerçevesi ile ele alınacaktır.

STK 610 Sivil Toplum Kuruluşlarında İnsan Kaynakları Uygulamaları

Sivil toplum kuruluşların en önemli kaynağı başta gönüllüler olmak üzere tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak faaliyet gösteren çalışanlarıdır. Derste, misyon odaklı ve kendilerine has motivasyon kaynakları bulunan sivil toplum kuruluşu çalışanlarının temininden değerlendirilmesine kadar bütün aşamalar ele alınmakta, sürecin her aşamasında kamu personel ve özel sektör insan kaynakları uygulamaları ile karşılaştırmalar yapılmaktadır.

STK 611 Sosyal Girişimcilik ve Sorumluluk

Bu derste; sosyal hizmet ve faaliyetlerde yeni bir alan açmak, yeni bir yöntem bulmak ya da var olan faaliyetler ya da yöntemlerde yenilikçilik oluşturmak şeklinde ifade edilebilecek sosyal girişimciliğin kapsamı ve içeriğinin ele alınmaktadır. Dünya ve ülkemizdeki başarılı sosyal girişimler vaka yöntemi ile işlenerek öğrencilere sosyal girişimci yetkinlik ve becerilerine ilişkin öğretici ve ilham alıcı bir çerçeve sunulması dersin temel amacıdır.

STK 612 Sivil Toplum Kuruluşlarında Örgütsel Psikoloji

Sivil toplum kuruluşu, her örgütsel yapı gibi kurgu ve tasarımı ile kendine özgü bir kültür ve iklime sahiptir. Ders, işte bu yapı içerisinde gönüllülük temelli faaliyetlerde bulunan sivil toplum kurumu çalışanlarının tutum, algı, davranış, duygu, kişilik, güdülenmeleri gibi bireysel boyutlar ile grup dinamiği, takım çalışması ve liderlik gibi örgütsel boyutları ele almaktadır. 

STK 613 Sivil Toplum Kuruluşlarında Güncel Uygulamalar

Canlı ve dinamik bir sivil toplum ortamı, sivil toplum yönetimine ilişkin farklı uygulama, yöntem ve araçların kullanıldığı bir tür deneyim laboratuvarıdır. Bu ders mevcut sivil toplum yönetimine ilişkin güncel uygulamaları konu edinerek, öğrencilerin hem saha çalışmalarına aşina olmalarını sağlamak, hem de teorik ilgi ışığında karşılaştırmalı analizlerle bu çalışmaların kuvvetli ve zayıf yanlarını görebilmelerini sağlamayı amaçlamaktadır.

STK 650 Dönem Projesi

Sivil toplum kuruluşlarının yönetimine ilişkin program boyunca edinilen bilgi, beceri ve tutumların uygulamasını deneyimleme adına bir sorun alanını tespit ederek, alana ilişkin ihtiyaç analizi yapma, literatürü tarama, sahadan veri toplama, uygun bilimsel yöntemle analiz etme, raporlama ve sunma becerilerini kazandırmayı amaçlar.

6. Mezuniyet Koşulları:

Tezsiz Yüksek Lisans programı toplam otuz krediden ve 60 AKTS'den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Öğrenci dönem projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup yeterli veya yetersiz olarak değerlendirilir.

7. İstihdam Olanakları

Programı başarı ile bitiren mezunlarımız sivil toplum kuruluşlarında idari ve mali işler, insan kaynakları, proje geliştirme, denetim, fon bulma, kapasite geliştirme ve diğer ilgili birimlerde orta veya üst düzey yönetici olarak çalışabilirler.