Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik

İletişim:

Dr. Öğr. Üyesi Zuhal Ağılkaya Şahin

İstanbul Medeniyet Üniversitesi

Eğitim Bilimleri Fakültesi

Eğitim Bilimleri Bölümü

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı

tel:02162803834

zuhal.agilkayasahin@medeniyet.edu.tr

Eğitim Türü (Amaçlar):

Program, adaylara manevi danışmanlık hizmeti verebilecek, hem din ve maneviyat konusunda hem de psikoloji ve danışmanlık konularında uzmanlık eğitimi almış deneyimli kişiler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Programın amacı adaylara bireylerin manevi ve psikolojik ihtiyaçlarında eşlik etme, destek olma ve rehberlik yapma konusunda teorik ve pratik bilgiler kazandırmayı amaçlamaktadır. Bunun için programın amaçları arasında teorik içerikli öğretimin yanı sıra uygulamalı becerilerinin de geliştirilmesi yer almaktadır.

Hedefler:

Programın Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık anabilim dalı bünyesindeki uzman akademisyenler tarafından yürütülecek olması ve uygulamalı eğitim anlayışını önemsemesi bakımından bu alanda hizmet vermeyi hedefleyen veya vermekte olan adayların sahip olması gereken becerileri kazandırmayı hedeflemektedir. Yetiştirilen uzmanların seküler yedme tekniklerini kullanırken danışanların inanç ve maneviyatlarına çok kültürlülük ve değerlilik çerçevesinde yaklaşma becerilerinin geliştirilmesi bunun da herhangi bir dinin veya mezhebin değerlerini empoze etmeye çalışmaktan özellikle uzak durma gibi temel etik değerler kazanmaları hedeflenmektedir.

Tarihçe:

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik tezsiz yüksek lisans programının 2019 yılında YÖK’ten onayı gelmiştir.

Alınacak Derece:

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Tezsiz Yüksek Lisans Mezunu

Kabul Koşulları:

Programa başvuracak adaylarda üniversitelerin dört yıllık Psikoloji, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, İlahiyat/İslami İlimler, Sosyal Hizmetler veya Hemşirelik lisans programlarından birinden mezun olma şartı aranacak, öğrenci kabulünde İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümleri uygulanacaktır. Tezsiz yüksek lisans programına başvurabilmek için; adayların bir lisans diplomasına sahip olmaları ve daha önce disiplin suçu sebebiyle herhangi bir yüksek lisans programından ilişiklerinin kesilmemiş olması gerekir. Tezsiz yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan ALES puanı ve yabancı dil puanı şartı aranmaz.
Programa öğrenci kabulü ve başvuru koşulları akademik dönem başlamadan önce Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Internet adresinde yayınlanmaktadır (www.enstitu.medeniyet.edu.tr).

Üst Kademeye Geçiş:

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Tezsiz Yüksek Lisans Programlarındaki öğrenciler, tezli olan ilgili bir yüksek lisans programına başvuru kriterlerini sağlaması halinde geçiş yapabilirler.

Mezuniyet Koşulları:

Manevi danışmanlık ve bakım tezsiz yüksek lisans derecesi alabilmek için en az 30 kredilik dersleri ve dönem projesini tamamlamak ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili hükümlerini yerine getirmek gerekmektedir.

İstihdam Olanakları:

Program mezunları hali hazırda yürütmekte oldukları görevlerinde yükselme imkanına sahip olacaklardır. Diyanet İşleri Başkanlığı manevi danışmanlık ve rehberliğin resmi yürütücüsü konumundadır ve hastane, cezaevi, öğrenci yurtları, huzur evleri gibi kamusal alanlarda manevi danışman ve rehberler görevlendirmektedir. Başkanlık aynı zamanda dönem dönem rehber ve psikolojik danışman kadroları açmaktadır.

Ölçme ve Değerlendirme:

Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde, ders ödevleri/sunumları, vize, final, proje, başarıları göz önüne alınmaktadır.

Program Profili:

Programın amacı manevi danışmanlık ve rehberlik ile psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanında teorik ve pratik bilgiye sahip uzmanlar yetiştirmektir.

Alınacak Derece:

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Tezsiz Yüksek Lisans Mezunu

Kabul Koşulları:

Programa başvuracak adaylarda üniversitelerin dört yıllık Psikoloji, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, İlahiyat/İslami İlimler, Sosyal Hizmetler veya Hemşirelik lisans programlarından birinden mezun olma şartı aranacak, öğrenci kabulünde İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümleri uygulanacaktır. Tezsiz yüksek lisans programına başvurabilmek için; adayların bir lisans diplomasına sahip olmaları ve daha önce disiplin suçu sebebiyle herhangi bir yüksek lisans programından ilişiklerinin kesilmemiş olması gerekir. Tezsiz yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan ALES puanı ve yabancı dil puanı şartı aranmaz.
Programa öğrenci kabulü ve başvuru koşulları akademik dönem başlamadan önce Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Internet adresinde yayınlanmaktadır (www.enstitu.medeniyet.edu.tr).

Önceki Öğrenmenin Tanınması:

Öğrenciler, bazı derslerden İstanbul Medeniyet Üniversitesi Yüksek Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği çerçevesinde muaf tutulabilirler. Enstitüye kayıt yaptıran öğrenci, daha önce kayıtlı olduğu yüksek-öğretim kurumundan almış ve başarmış olduğu derslerden muaf tutulmak için talepte bulunabilir. Bunun için üniversiteye kesin kaydı izleyen on (10) iş günü içinde muafiyet isteğini içeren bir dilekçe ve durumunu gösterir belgelerin onaylı suretleri ile enstitü müdürlüğü nezdinde başvurulur. Muafiyet talebi intibak komisyonu veya yönetim kurulunca, öğrencinin bütün öğrenimini kapsayacak şekilde bir defaya mahsus olmak üzere on (10) iş günü içinde, ilgili enstitü müdürlüğü görüşü de dikkate alınarak değerlendirilir ve karara bağlanır.

Yeterlilik Koşulları ve Zorunlulukları:

Tezsiz yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan ALES puanı ve yabancı dil puan şartı
aranmamaktadır. Öğretim dili Türkçe olan program, 2 yarıyılı dersler bir yarıyılı proje için olmak üzere azami 3 yarıyıllık bir eğitim sürecini kapsamaktadır. Dersleri başarıyla tamamlayan öğrencilerin proje hazırlamaları istenmektedir.

Program Yeterlilikleri:

  1. Manevi danışmanlık ve rehberlik literatürü hakkında bilgi sahibi olur.
  2. Rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanlarında temel ilkeleri öğrenir.
  3. Rehberlik ve psikolojik danışman alanında temel teknik ve prensiplerini öğrenir ve uygulayabilir.
  4. Rehberlik ve psikolojik danışman alanındaki bilgi ve becerilerini manevi danışmanlık ve rehberlik alanına aktarabilir.
  5. Bilimsel bir araştırma sürecinin temel aşamaları ve bu aşamalarda takip edilecek güncel yöntem ve yaklaşımlar hakkında bilgi sahibi olur.
  6. Meslekle ilgili etik kurallara ve genel etik ilkelere göre hareket etme bilinci kazanır.

Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Tezsiz Yüksek Lisans Programı

1. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TÜRÜ

T

U

K

AKTS

XXX

Manevi Bakım ve Danışmanlık: Teori

Zorunlu

3

0

3

7

XXX

Psikolojik Danışma Kuramları

Zorunlu

3

0

3

7

XXX

Davranış Bozuklukları

Zorunlu

3

0

3

7

XXX

Seçmeli 1

Seçmeli

3

0

3

7

XXX

Seçmeli 2

Seçmeli

3

0

3

7

TOPLAM

15

0

15

35

2. YARIYIL

XXX

Manevi Bakım ve Danışmanlık: Uygulama

Zorunlu

1

2

3

7

XXX

Araştırma Yöntemlerine Giriş

Zorunlu

3

0

3

7

XXX

Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri

Seçmeli

3

0

3

7

XXX

Seçmeli 3

Seçmeli

3

0

3

7

XXX

Seçmeli 4

Seçmeli

3

0

3

7

XXX

Proje

Zorunlu

0

0

0

20

TOPLAM

15

0

15

55

DERSLERİN GENEL TOPLAMI

27

3

30

90

Seçimlik Dersler

XXX

Manevi Bakım ve Danışmanlık Kategori ve Türleri

XXX

Bireyi Tanıma Teknikleri

XXX

İletişim ve İnsan İlişkileri Kuramları

XXX

Manevi Bakım ve Danışmanlıkta Kötülük Problemi

XXX

Gözetimli Manevi Danışmanlık Uygulamaları

XXX

Din Psikolojisine Giriş

XXX

Sosyal Hizmete Giriş

XXX

Dini Kaynaklarda Manevi Bakım ve Danışmanlık

XXX

Psikolojiye Giriş

XXX

Yaşam Dönemleri ve Uyum Sorunları

XXX

Ruh Sağlığı ve Din

XXX

Krize Müdahale

XXX

Kısa Süreli Psikolojik Danışma Yaklaşımları ve Teknikleri

Manevi Bakım ve Danışmanlık: Teori                                                                                                     (3+0) 3

Bu dersin amacı, öğrencilere manevi bakım ve danışmanlığın anlamı ile manevi danışmanın görevleri hakkında teorik bilgiler sağlayarak onları etkin bir manevi danışmanlık hizmeti verebilmeye hazırlamaktır. Dersin içeriğinde manevi bakım ve danışmanlığın tanımı, anlamı, özellikleri, amaçları ve görevleri, öznesi ve nesnesi; psikoloji ile ilişkisi; manevi danışmanın mesleki ve kişisel özellikleri, yeterliği, kimlik ve rolleri konuları  incelenecektir.

Psikolojik Danışma Kuramları                                                                                                                     (3+0) 3

Bu dersin amacı öğrencilere, psikolojik danışma teknikleri ve psikolojik danışma kuramları hakkında bilgi ve beceri kazandırmaktır. Ana akım psikolojik danışma kuramları, bu kuramların temelini oluşturan kavram, ilke ve teknikler; ana akım psikolojik danışma kuramları çerçevesinde danışan sorunlarını değerlendirme ve kavramlaştırmaya ilişkin bilgi sahibi olma ve örnek uygulamalar sağlanır. Bu ders sonunda öğrenciler, psikolojik danışmanın teknik ve yöntemlerini tanır, psikolojik danışma uygulamalarını tanımlar, Bilişsel Terapi, Bilişsel-Davranışçı Terapi, Duyuşsal Terapi, Psikanaliz, Davranışsal Terapi yöntemlerini tanır ve psikolojik danışmanın temellerini tanır.

Davranış Bozuklukları                                                                                                                                 (3+0) 3

Bu dersin temel amacı kişilik bozukluklarını, nevroz ve psikozların genel özelliklerini ve psikomotor bozuklukları öğretmektir. Bu ders sonunda öğrenciler, mental bozuklukları sınıflandırır, davranış bozukluklarını sınıflandırır ve mental bozukluklarda görülen ego savunma mekanizmaları ve bozuklukların psikodinamiğini tanır.

Manevi Bakım ve Danışmanlık: Uygulama                                                                                               (3+0) 3

Bu dersin amacı, öğrencilere manevi bakım ve danışmanlığın nasıl uygulandığı hakkında bilgiler sağlamaktır. Dersin içeriğinde manevi bakım ve danışmanlığın uygulama esasları, özellikleri; manevi danışmanlıktaki terapötik unsurlar, din faktörü, bağlam; manevi danışmanlığın işleyişi ve içerik unsurları; manevi danışmanlıkta yaklaşımlar; manevi danışmanlığın yöntem ve araçları incelenecektir.

Araştırma Yöntemlerine Giriş                                                                                                                      (3+0) 3

Bu dersin genel amacıdır araştırma sistematiği ve bilimsel yaklaşım kazandırarak, bilimsel tutum geliştirmek, araştırma yöntem ve tekniklerine ilişkin bilgi kazandırarak, araştırmada kullanma, uygulama ve yorumlama becerisi kazandırmaktır. Bu ders araştırma prensiplerini, metotlarını ve eğitim alanındaki uygulamalarını geniş bir spektrumda incelemektedir. Ders, öğrencilerin araştırma desenleri, veri toplama, analiz ve rapor yazma konusunda bilgi ve anlayışlarını artırmakla ilgilidir. Ders içeriği bilgiyi toplamak ve yaymada (paylaşmada) araştırmanın rolü, hipotez geliştirme metotları, araştırma deseni geliştirme, gözlem ve ölçme prosedürünü tanımlamaya odaklanmaktadır. Bununla birlikte değerlendirme çalışmalarını gözden geçirmek, durum çalışması yaklaşımı, veri analizi ve araştırma raporu yazmayı da içermektedir.

Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri                                                                                                        (3+0) 3

Bu dersin amacı, öğrencilerin çağdaş psikolojik danışma yaklaşımları (terapiler) hakkında bir anlayış kazanarak kendi kişilik özelliklerine uygun yaklaşımı/yaklaşımları keşfetmelerini; temel görüşme ve psikolojik danışma teknikleri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Ders içeriğinde psikolojik danışma süreci ve evreleri, psikolojik danışma sürecinde terapötik koşullar ile temel ve ileri psikolojik danışma becerilerinin önemini ve işlevini kavrama, terapötik koşulları oluşturabilme ve psikolojik danışma ilişkisi kurabilme; temel psikolojik danışma becerilerini kullanabilme, ele alınan konular ile ilgili örnek uygulamalar bulunmaktadır.

SEÇMELİ DERSLER

Manevi Bakım ve Danışmanlık Kategori ve Türleri                                                                               (3+0) 3

Bu dersin amacı, öğrencilere manevi bakım ve danışmanlığın farklı kriterlere göre kategori ve türleri hakkında bilgiler sağlamaktır. Dersin içeriğinde yerleri, hedef kitlesi, kurumları, yaşam durumları, araçları, yöntem ve amaçları bakımından manevi bakım ve danışmanlığın farklı kategori ve türleri incelenecektir.

Bireyi Tanıma Teknikleri                                                                                                                                           (3+0) 3

Bu dersin amacı psikoloji ve eğitim alanında bireyi tanımak ve bireysel farklılıkları ortaya çıkarmak adına kullanılan testler ve test dışı teknikler hakkında bilgi kazandırmak; zekâ, kişilik, tutum, ilgi testlerini ve bireyi tanımaya yönelik test dışı teknikleri tanıtmak; bunların birey ve gruplara dönük uygulamalarına ilişkin bilgi vermek; bu testlerin raporlanma sürecini açıklamaktır.

İletişim Ve İnsan İlişkileri Kuramları                                                                                                         (3+0) 3

Bu dersin amacı temel iletişim becerilerini ve iletişimi etkileyen sosyal ve kültürel faktörleri vurgulamaktır. Ders kapsamında iletişimin tanımı, iletişimin süreçleri, iletişimin ilkeleri, iletişimin önemi, iletişim kuramları, iletişim araçları ele alınacaktır. Dersin sonunda öğrenciler; iletişimin tanımını yapar, iletişimin süreçlerini açıklar, iletişimin ilkeleri ve iletişimin çeşitlerini açıklar, temel iletişim unsurlarını tanımlar, iletişim teori ve yöntemlerini açıklar, iletişim kuramlarını yorumlar ve iletişim araçlarının etkin kullanımını sağlar.

Manevi Bakım ve Danışmanlıkta Kötülük Problemi                                                                          (3+0) 3

Bu dersin amacı, öğrencilere çok yönlü bir sorun olarak çağlar boyu tartışılagelen kötülük ve acı problemi ile buna yönelik çözüm önerileri anlamında teodisenin manevi bakım ve danışmanlık açısından önemi, teorik ve pratik sorunlar ile bunlara cevap mahiyetindeki temel yaklaşımlar hakkında bilgiler sağlamaktır. Dersin içeriğinde kötülük ve acı probleminin anlamı, çözüm önerileri, cevap mahiyetindeki temel yaklaşımlar incelenecektir.

Gözetimli Manevi Danışmanlık Uygulamaları                                                                                         (1+2) 3

Bu derste öğrencilerin manevi danışmanlık görüşmeleri grup içinde incelenecektir. Bu sayede öğrenciler görüşmelerde yaptıkları yanlış ve doğruları hakkında geri bildirim alarak, dersleri boyunca öğrendiklerini uygulama yeterlikleri artırılacaktır.

Din Psikolojisine Giriş                                                                                                                                (3+0) 3

Dersin amacı, öğrencilerin dindarlık, dindarlığın boyutları, türleri, etkileri; din/maneviyat ve ruh sağlığı ilişkisi; dua ve ibadet psikolojisi; dini başa çıkma konuları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Dersin içeriğinde din psikolojisinin temel kavramları, ilgi alanları, psikologların din görüşleri, farklı psikoloji ekollerin dine yaklaşımları, din psikolojisi araştırma sonuçları, dini yaşantının ruh ve beden sağlığına etkileri incelenecektir.

Sosyal Hizmete Giriş                                                                                                                                    (3+0) 3

Bu ders kapsamında sosyal hizmetin tanımı, temel kavramları ve unsurları, sosyal hizmet felsefesi, değerleri ve etiği, dünyada ve Türkiye'de sosyal hizmetin tarihsel gelişimi, uygulama alanları, fonksiyonları, yöntem ve teknikleri, mesleki kimliği ve güncel durumuna ilişkin konulara yer verilmektedir. Buradan hareketle, sosyal hizmet kuram ve uygulamalarında yer alan bilgi, değer ve beceri odaklı problem çözme süreçlerinin, analitik bir yaklaşım benimsenerek etkileşime dayalı sorun belirleme, değerlendirme, planlama ve uygulama açısından temellerinin öğrenilmesi amaçlanmaktadır.

Dini Kaynaklarda Manevi Danışmanlık ve Bakım                                                                                 (3+0) 3

Bu dersin kapsamında farklı dinler ve bu dinlere ilişkin dini kaynaklarda manevi bakım ve danışmanlığın yeri ile ona ilişkin bilgiler araştırılacak ve değerlendirilecektir. Bunun için manevi danışmanlık ve bakım kapsamına giren dini kaynaklar tespit edilecek, sınıflandırılacak ve içerikleri incelenecektir. Neticede bu alanda faaliyet gösterecek uzmanların hizmet verecekleri insanların dini ve manevi soru, sorun ve ihtiyaçlarını karşılamak üzere temel bilgilerle donatılması amaçlanmaktadır.

Psikolojiye Giriş                                                                                                                                                                (3+0) 3

Bu dersin amacı psikoloji bilimi hakkında temel bilgiler kazandırmaktır. Bunun için ders içeriklerinde psikolojinin tanımı, psikoloji tarihi, psikolojinin alanları (sosyal psikoloji, klinik psikoloji, eğitim psikolojisi vb.); psikoloji kuramları (davranışcı kuramlar, bilişsel kuramlar, varoluşçu kuram vb.); psikolojinin biyolojik temelleri, zekâ ve kuramları, duyum ve algılama, bellek; kişilik ve kuramları, normal dışı davranışlar, güdülenme, heyecan, savunma mekanizmaları gibi konular işlenecektir.

Yaşam Dönemleri ve Uyum Sorunları                                                                                                        (3+0) 3

Bu dersin amacı bireyin yaşam dönemleri boyunca karşılaşabileceği uyum sorunları hakkında bilgi kazandırmaktır. Ders içerikleri olarak normallik, anormallik kavramlarının değişik bakış açıları ile ele alınması, tanılama sistemleri ve tanılama sistemlerinde uyum bozukluğu kriterleri, uyum bozukluklarının tanılanmasında ayırıcı tanı kriterleri (travma sonrası stres bozukluğu, karşı gelme bozukluğu, davranım bozukluklarından ayrılan yönleri), uyum bozukluklarının yaş dönemlerine göre ele alınmasının nedenleri, uyum bozukluklarında koruyucu faktörler ve risk faktörleri; ilk çocukluk dönemi, ikinci çocukluk dönemi, ergenlik dönemi, genç yetişkinlik dönemi, yetişkinlik dönemi, yaşlılık dönemi uyum bozuklukları ve bunlarla başa çıkma işlenecektir.

Ruh Sağlığı ve Din                                                                                                                                                    (3+0) 3

Bu dersin amacı din ve ruh sağlığı ilişkisini genel hatlarıyla öğrenciye tanıtmaktır. Bu bağlamda dersin içeriğinde din ve ruh sağlığı alanındaki temel kavramlar; din ve ruh sağılığı alanındaki bilimsel çalışmalar; genel olarak din ve dindarlığın ruh sağlığına etkisi; dinin ruh sağlığına olan etkileri konusundaki farklı görüşler işlenecektir. Neticede din ve dini yaşantının ruh sağlığına etkileri hakkında bilgiler kazandırmak hedeflenmektedir.

Krize Müdahale                                                                                                                                                  (3+0) 3

Bu dersin amacı kriz ve krize müdahale konusunda temel bilgiler kazandırmaktır. Ders içeriğinde krize müdahale ve kriz tanımı, krizi oluşturan etkenler, krize müdahale model ve teknikleri, kriz mağdurlarının tepkileri, çocukluk ve ergenlikteki krizler, krizi önleyici çalışmalar, intihar değerlendirmesi, bireyler ve gruplar için gelişim düzeylerine uygun müdahale yöntemleri işlenecektir.

Kısa Süreli Psikolojik Danışma Yaklaşımları ve Teknikleri                                                                 (3+0) 3

Bu dersin amacı, bireysel ve grupla psikolojik danışma konusunda güncel ve kısa süreli danışma yaklaşımları hakkında öğrencilere bilgi ve beceri kazandırmaktır. Ayrıca bu ders kapsamında, öğrencilere süpervizyon desteği verilecektir. Böylelikle çeşitli psikolojik danışma kuramlarına dayanan teknikleri kullanarak, öğrencilerin psikolojik yardım becerisi kazanması hedeflenmektedir. Ders kapsamında güncel ve kısa süreli danışma yaklaşımlarının gözden geçirilmesi, yaklaşımların karşılaştırmalı olarak incelenmesi, söz konusu yaklaşımlarla ilgili süpervizyon çalışmaları gerçekleştirilecektir. Ders sonunda öğrenciler Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi, Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapileri, Logoterapi ve Şema Terapiyi tanıyacaklardır.