Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Tıbbi Biyokimya

İletişim

Prof. Dr. Mustafa Baki ÇEKMEN (Tıbbi Biyokimya ABD Başkanı)

mustafa.cekmen@medeniyet.edu.tr

Dekanlık/Tıp Fakültesi (Kuzey Yerleşkesi) D blok

Ünalan Mah. Ünalan Sok.

D-100 Karayolu yanyol

34700 Üsküdar / İstanbul

Tel: 0216 2803333-4066

1.  Tıbbi Biyokimya Tezli Yüksek Lisans Programı

Dünyamız canlıların birbirleriyle etkileşim içinde olduğu bir platformdur. Bu etkileşim birçok bilim dalı tarafından incelenmektedir. Bu incelemelerin bir kısmı makroskobik, bir kısmı ise mikroskobik düzeydedir. Biyokimya, mikroskobik ve moleküler düzeyde inceleme yapan; canlılığın ve sağlıklı yaşamın sürdürülmesi ile ilgili tüm biyokimyasal reaksiyonları inceleyen bilim dalıdır. Tıbbın en geniş uygulama alanına sahiptir. Sağlıklı yaşamın sürdürülmesi, hastalıkların anlaşılması ve tedavi edilmesi iyi bir biyokimya bilgisi ve uygulamasını gerektirir. Bu nedenle başta hastalıkların tanınması ve tedavisinin takibi olmak üzere tıp, biyoteknoloji, biyomühendislik gibi alanlarda çok önemli yer tutar. Sağlığını tanımlamak, hastalıkların takibini yapmak, tanı ve tedavi amaçlı kimyasallar ve analiz sistemleri oluşturmak biyokimyadan ayrı düşünülemez.

Biyokimya Yüksek Lisans program eğitimi , kalifiye bir tıbbi biyokimya uzmanı olmak için başlangıçtır. Bu eğitim sürecinde temel biyokimya eğitimini takiben sağlıkta ve hastalıkta çeşitli vücut sıvıları ve doku örneklerinin alınma koşulları, örneklerin saklanma koşulları, analiz süreçleri,  analiz amaçlı çalışmalarda kullanılacak teknolojilerin çalışma prensipleri, ilgili cihazlar ve bu cihazların kalibrasyon ve optimum şartlarda çalışmasının öğrenilmesi, çalışılacak numulerinin neler olduğunun ayrıntılı tanımlanması ve bu sistemlerde analiz edilecek şekilde hazırlanmasının öğrenildiği bir süreçtir. Biyokimya Yüksek Lisans eğitiminin amacı; çağımızda büyük hızla ilerleyen bilim ve biyoteknoloji üretimine, gelişmesine ve uygulamasına katkı sağlayacak bireyleri desteklemektir.                 

Tıbbi Biyokimya Yüksek lisansı programı ilk öğrencilerini 2015-2016 Eğitim Öğretim Güz Yarıyılında almış olup, 2018 yılı itibariyle ilk yüksek lisans mezunlarını vermiştir. Anabilim Dalımızda eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri 2 profesör ve 1 doktor öğretim üyesi tarafından devam ettirilmektedir. Öğretim Dili Türkçe´dir. Program, Tıbbi Biyokimya alanı ile ilgili zorunlu dersler ile seçmeli dersler içermektedir. 1. ve 2. yarıyılda alan ile ilgili zorunlu ve seçmeli dersler; 3. ve 4. yarıyılda alanla ilgili tez çalışması yürütülmektedir.

2.         Kabul Koşulları

Tıbbi Biyokimya Yüksek Lisans Programına başvuracak öğrencilerde, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansütü Eğitim Enstitüsü’nün belirlediği başvuru koşulları ile Tıp Fakültesi: Tıbbi Biyolojik Bilimler Bölümü, Biyokimya Bölümü, Diş Hekimliği Fakültesi, Eczacılık Fakültesi, Fen/ Fen-Edebiyat Fakültesi: Biyoloji ve Kimya Bölümü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü, Veteriner Fakültesi, lisans diplomasına sahip olma şartı aranacaktır.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi lisansüstü yönetmeliğinin belirlediği asgari koşullara göre başvuran adaylarda  tezli yüksek lisans programında başvurduğu puan türünde ALES’ten 60 standart puandan az olmamak üzere ve yabacı dil puanının da en az 50 puan olması aranır. Ales puanlarının %50’si, Lisans Not ortalamalarının %20’si ve Bilimsel Mülakatın %30’u alınarak değerlendirme yapılır. En az 65 ve üzeri puan alanlar kontenjanlara göre en yüksek puandan itibaren sıralama yapılarak kabul edilir.

3. Program Yeterlilikleri

  1. Organizmada gerçekleşen metabolik olayları, reaksiyon basamaklarını ve kontrol mekanizmalarını kavrayabilecek düzeyde bilgiye sahip olur
  2. İnsan vücudunun bileşiminde yer alan moleküller ve klinik önemlerini bilir
  3. Almış olduğu eğitimle alanında bilimsel çalışmalara katılabilecek ve bilimsel yayına dönüştürebilecek genel bilgileri öğrenir
  4. Bir bilimsel araştırma projesini uygulayabilecek ve takip edebilecek düzeye gelmiş olur
  5. Biyokimya alanındaki güncel düzeydeki bilgileri takip edebilmeli ve özgün çalışmalarda kullanabilir
  6. Disiplin içi ve disiplinlerarası takım çalışması yapabilir
  7. Alanı ile ilgili yeni düşünce ve yöntemler geliştirebilir
  8. Hastalıkların etiyolojisi ile ilgili biyokimyasal yaklaşımlarda bulunabilir

4.   Ders Veren Öğretim Üyelerinin İsim Listesi

Prof. Dr. Mustafa Baki ÇEKMEN

Prof. Dr. Ferruh Kemal İŞMAN

Dr. Öğr. Üyesi Hayriye ERMAN

5.  Program kapsamında sunulacak olan dersler

ANABİLİM DALI: TIBBİ BİYOKİMYA

PROGRAMI: TIBBİ BİYOKİMYA

PROGRAM TÜRÜ: TEZLİ YÜKSEK LİSANS

  1. Dönem Güz Dönemi

Ders Kodu

Ders adı

Zorunlu/

Seçmeli

Teorik

Pratik

Kredi

AKTS Kredisi

TBK 501

Karbonhidrat Biyokimyası

Seçmeli

2

-

2

4

TBK 503

Protein Biyokimyası

Seçmeli

2

-

2

4

TBK 509

Moleküler Hücre Biyolojisi-I

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 513

Beslenme Biyokimyası

Seçmeli

2

1

3

6

TBK 515

Literatür İnceleme ve Makale Yazım Teknikleri

Seçmeli

3

-

3

6

TBK 517

Vitaminler ve Eser Elementler

Seçmeli

2

1

3

6

TBK 519

İdrar Biyokimyası

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 521

Temel Genetik Prensipler

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 523

Hücre Genom Düzenlenmesi

Seçmeli

3

-

3

6

TBK 525

Hormon Biyokimyası

Seçmeli

2

1

3

6

TBK 529

Temel Fizyoloji

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 531

Temel Organik Kimya

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 533

Bilimsel Araştırma Teknikleri

Zorunlu

3

-

3

5

TBK 535

Temel Laboratuar Teknikleri-I

Seçimlik

2

1

3

6

ANABİLİM  DALI: TIBBİ BİYOKİMYA

PROGRAMI: TIBBİ BİYOKİMYA

PROGRAM TÜRÜ: TEZLİ YÜKSEK LİSANS

                                                                                                    2.Dönem Bahar Dönemi

Ders Kodu

Ders adı

Zorunlu/

Seçmeli

Teorik

Pratik

Kredi

AKTS Kredisi

TBK 502

Seminer

Zorunlu

-

2

-

4

TBK 506

Enzimler

Seçmeli

2

-

2

4

TBK 508

Enerji Metabolizması

Seçmeli

2

-

2

4

TBK 514

Moleküler Hücre Biyolojisi- II

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 516

Biyokimyada Kullanılan Elektroforez Teknikleri

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 522

Laboratuvar Ölçüm Metodları

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 524

DNA Teknolojisi

Seçmeli

2

2

3

6

TBK 530

Biyoistatistik

Seçmeli

3

2

4

6

TBK 536

Lipid ve Kolesterol Biyokimyası

Seçmeli

3

-

3

5

TBK 538

Temel Laboratuvar Teknikleri-II

Seçmeli

2

1

3

6

TBK 540

Kan ve Vücut Sıvıları Biyokimyası

Seçmeli

2

1

3

6

TBK 542

Nükleik Asit Biyokimyası

Seçmeli

3

1

4

6

  1. Dönem (TEZ DÖNEMİ)

TBK 532

Uzmanlık Alan Dersi

Zorunlu

4

-

-

-

TBK 534

Tez Çalışması

Zorunlu

-

8

-

30

  1. Dönem (TEZ DÖNEMİ)

TBK 532

Uzmanlık Alan Dersi

Zorunlu

4

-

-

0

TBK 534

Tez Çalışması

Zorunlu

-

8

-

30

Temel Biyokimya

            Karbonhidrat, lipid ve proteinlerin genel yapıları, sınıflandırılmaları, ilgili metabolik yollar ve sikluslar, sentez reaksiyonları ve yıkım yolakları ile karbonhidrat, lipid ve proteinlerin metabolizmalarının düzenlenmesi, metabolizma bozuklukları, taşınma ve depolanmalarını ve bozuklukları konularını içermektedir.

Biyokimyasal Laborautuvar Teknikleri

            Otoanalizörün çalışma prensipleri, hematolojik teknik ve tetkikler, elektroforez ile protein, lipoprotein, hemoglobin ve subgrupların analizi, kan gazları ölçüm prensipleri ve aletlerin tanıtılıp pratik kazanılması, RIA prensiplerini konu edinen dersler ile kolorimetri, fotometri, atomik absorbsiyon, türbidimetri, nefelometri, florometri ve kromatografi çalışma prensiplerini konu edinen dersleri içermektedir.

Temel Laboratuvar Prensipleri

Genel Laboratuvar teknikleri ve Prosedürler  (Kimyasallar, genel laboratuvar malzemeleri, çözeltiler, ölçüm birimleri, laboratuvar güvenliği), Örnek toplama ve Biyolojik Hata Kaynakları (Örneklerin toplanması, saklanması, transportu, vücut sıvılarını etkileyen fizyolojik faktörler, vücut sıvılarında uzun süreli biyolojik etkiler)

Moleküler Hücre Biyolojisi I, II

Hücre’nin Organizasyonu, Organeller, Hücrede Protein Trafiği, Hücre İskeleti ve Adeezyonu, Ekstraselüler Matriks ve Hücreler Arası İletişim, Sinyal iletim mekanizmaları, Reseptörler, DNA ve Kromatin yapısı, DNA Replikasyonu, Gen İfadesinin Düzenlenmesi, Hücre Döngüsü ve Kontrol Sistemleri, Hücre Ölümü, Kanser Biyolojisi

            Seminer

Yüksek Lisans Eğitimi sırasında I. ya da II. dönemde danışman öğretim üyesi tarafından belirlenen bir seminer konusunun öğrenciye verilmesi amacıyla açılan ve öğrencinin almakla yükümlü olduğu derstir.

            Biyomolekülerin Kimyası

            Canlı varlıklarda hücresel elamanların, özellikle moleküllerin işlem görebilmesinde; simetri-asimetri, konformasyon-B konformasyon D-L şekilleri, keto-enol formları, stereoizomerizm, enantiomerizm gibi molekül formlarının teorik olarak kavranmasını içermektedir.

            Beslenme Biyokimyası

            Canlı vücuduna dışarıdan büyük polimerler halinde alınan gıda maddelerinin ağız, mide, ince bağırsaklar ve kalın bağırsaklarda sindirimi, emilimi, depo edilmeleri tekrar kullanılmaları ve besinsel değerleri ile ilgili bir ders.

            Literatür  İnceleme Dersi

Bilimsel makalelere ulaşma yöntemleri. Elde edilen makalelerin ders sorumlusu ile birlikte  değerlendirilmesi, tartışılması ve sunulması.ve değerlendirme teknikleri.

            Vitaminler ve Eser Elementler

            Vücutta birçok reaksiyonda kofaktör ve koenzim olarak görev alan vitamin ve elementlerin önemi, diyetle alınımları, emilimleri, varsa vücutta sentez edilen vitaminlerin sentez şekillerini konu edinir.

İdrar Biyokimyası

İdrarın oluşumu, idrar analizlerinin klinik önemi, idrarda normal olarak bulunan maddeler, patolojik hallerde idrarda bulunan maddeler, idrar numunelerinin toplanması ve saklanaması, idrar analiz şekilleri, idrarın kimyasal analizi, idrarın mikroskopik analizi, hücresel elemanlar, silindirler, parazitler, kristaller, mantarlar, bakteriler, spermatozoidler, yabancı cisimler, idrar sedimentinin boyanarak incelenmesi ve strip ile idrar tahlii konularını içerir.

Temel Genetik Prensipler

Nükleik Asitlerin Yapısı, Protein Kodlayan Genlerin Transkripsiyonu ve İşlevsel mRNA Oluşumu,  tRNA’lar Aracılığıyla mRNA Kodunun Çözülmesi, Proteinlerin Ribozomlarda Sentezi, DNA Replikasyonu, DNA Tamiri ve Rekombinasyon, Virüsler konularını içerir.

Hücre Genom Düzenlenmesi

Ökaryotik Gen Yapısı, Genlerin Kromozomal Organizasyonu ve Kodlama Yapmayan DNA, Yer Değiştirebilen (Hareketli) DNA Elementleri, Organel DNA'ları,  Ökaryotik Kromozomların Yapısal Organizasyonu konularını ihtiva eder.

Hormon Biyokimyası

Hormonların genel tanımı, sınıflandırılması yapıldıktan sonra hormonların hücresel düzeyde etki mekanizmaları incelenecektir. Ayrıca hipofiz, tiroid, sürrenal medulla ve korteks, pankreas, over, testisler gibi endokrin bezlerden salgılanan hormonlar tartışılacaktır. Hormonların biyokimyasal ölçüm yöntemleri ve prensipleri incelenecektir.

            Biyokimyada Kullanılan Elektroforez Teknikleri

            Elektroforez ile analizi yapılan makro moleküller yatık jel Elektroforez, dikey yassı jel Elektroforezi, Tüplerle yapılan Elektroforez, akrilamid jel Elektroforezi, agaros jel Elektroforezi, gradient lameli jel Elektroforezi.

            Enzimoloji

            Enzimlerin genel yapısı, çeşitleri, kataliz olayının nasıl gerçekleştiği, enzim aktivitesini etkileyen faktörler, rutin biyokimyasal analizlerde coupling reaksiyonlarda enzimlerin kullanılması, kısmen enzim kinetikleri ve klinik enzimoloji ile enzimlerin önemi, izoenzimler, enzim düzeyini etkileyen faktörler, tanı ve prognozda kullanımı, enzim düzeyini etkileyen faktörler konularını içerir.

Kan Biyokimyası

Kanın alınışı, serum elde edilişi, plazma elde edilmesi ve antikoagülanlar, hemoliz, kan örneklerinin saklanması ve nakli ve biyokimyasal analizler konularını içermektedir.

Vücut Sıvıları Biyokimyası

Beyin omurilik sıvısı analizleri, yapısı ve klinik önemi, makroskopik analizi, kimyasal analizi, protein tespiti, Pandy deneyi, glukoz tespiti, klor tespiti, BOS’un mikroskopik analiz, hücre sayımı, transuda ve exudanın tanımı, klinik önemi, makroskopik analizi, kimyasal analizi, protein tespiti, mikroskopik analizi, hücre sayımı, mide ve düodenum sıvılarının analizi gibi konuları içermektedir.

Laboratuar Ölçüm Metodları

Işık şiddetinden faydalanılarak yapılan ölçümler, kolorimetri, fotometri, flamefotometri, atomik absorbsiyon, iyon selaktif elektrodlar, türbidimetri, nefelometri, florometri, enzimimmunoassay, radyoimmunoassay, kemilüminessans, elektrokemilüminessans, radyal immünodifüzyon gibi ölçüm metodlarının metod ve prensiplarinin anlatılmasını içermektedir.

DNA Teknolojisi

Nükleik Asitlerin Saflaştırılması ve Ayrıştırılması,  Gen Klonlama, DNA Kesme ve Birleştirme, Polimeraz Zincir Reaksiyonları, Vektörler, DNA Kütüphaneleri,  DNA Dizileme konularını içerir.

Nükleik Asit Metabolizması

Nükleik Asit Yapısı, sentezi ve yıkımı.

Kolesterol Biyokimyası

Kolesterol sentezi, sentezinin regülasyonu, taşınması, atılımı, ölçüm yöntemleri.

6.         Mezuniyet Koşulları

Tezli yüksek lisans programı, ilgili programın eğitim-öğretiminin yasal toplam süresi içerisinde tamamlanmak üzere, toplam 24 ulusal kredi ve 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dâhil en az dokuz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrencinin mezuniyet için ağırlıklı genel not ortalamasının en az 2,50 olması, derslerini, seminer dersi ve tez çalışmasını başarıyla tamamlamış olması gerekir.

7.         İstihdam Olanaklar

Çeşitli Enstitü, Fakülte ve Yüksekokullarda araştırmacı ve/veya öğretim elemanı olarak istihdam olabilirler. Ayrıca, üniversitelerin araştırma merkezlerinde, endüstride AR-GE alanında ve hastanelerde çalışma olanağı bulabilmektedirler.