Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Erken Çocuklukta Özel Eğitim

      İletişim 

            Arş. Gör. Ayşe Büşra Subaşı Yurtçu

            busra.yurtcu@medeniyet.edu.tr

  1. Program Hakkında

Erken çocukluk eğitim programları küçük çocukların gelişim düzeylerinde önemli farklılıklar yaratabilir. Bu tür programlardan yararlanan çocuklar, bu programlara katılamayan çocuklara göre uzun vadede daha avantajlı durumdadırlar. Erken çocukluk özel eğitimi, ülkemizde son yıllarda önemli bir gelişme göstermekle birlikte, bu alanda kuramsal ve uygulamalı çalışmaların arttırılması ve iyileştirilmesi gerektiği de ortadadır. Türkiye’de ise özellikle 0-3 yaş grubunu kapsayan uygulamalar yok denecek kadar azdır. Pek çoğu son yıllarda geliştirilen programların yaygınlığı ise oldukça sınırlıdır. Bu sınırlılığın sebeplerinden biri de erken çocukluk alanında yetişmiş akademisyen ve eğitimci eksikliğidir. Ayrıca önemli sebeplerden bir diğeri de ülkemiz şartlarına uygun programların geliştirilememiş olması ve bu konuda daha fazla araştırma yapılmasına gereksinim olmasıdır. Oysa erken çocukluk özel eğitiminin bu dönemdeki çocukların bireysel ihtiyaçlarından dolayı özel bir uzmanlık gerektirdiği göz önüne alındığında, erken çocukluk dönemindeki çocuklarla çalışacak olan eğitimci ve uzmanların erken çocukluk özel eğitiminde uzmanlaşmaları gerektiği açıktır. Ayrıca, erken çocukluk özel eğitimi ile ilgili araştırmaları yürüterek, bu araştırmaların sonuçlarını uygulama alanına aktarabilecek nitelikte uzmanların yetişmesi özel gereksinimli küçük çocuklar ve ailelerine sunulacak hizmetlerin niteliğini arttıracaktır. Erken çocuklukta özel eğitim tezli yüksek lisans programının amacı, erken çocukluk özel eğitiminin temel yetersizlik alanlarına ilişkin bilimsel dayanaklı uygulamalar sunan ve lisansüstü düzeyde araştırmalar gerçekleştirerek alan yazına katkıda bulunan akademisyen, eğitimci ve uzmanlar yetiştirmektir.

2)    Kabul Koşulları

Erken Çocuklukta Özel Eğitim Tezli Yüksek Lisans Programına öğrenci kabulü, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğinde belirtilen şartlara uygun olarak yürütülür. Adayların değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmeleri için belirlenen lisans not ortalaması (2.50/4.00 ya da 65/100), yabancı dil sınav sonucu minimum 55 (YÖK’ün tanıdığı tüm yabancı dil sınav sonuçları geçerlidir) ve ALES (E.A. veya SÖZ: 70) puanlarını sağlama şartları aranmaktadır. Başvuru sonrası Bilim Sınavı ve mülâkat yapılmaktadır. Adayların değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmeleri; ALES puanının %50’si, lisans not ortalamasının %20’si, mülakat ve/veya yazılı sınav notunun %30’u toplanarak elde edilen puana göre yapılır.  Elde edilen bu puanın başarı değerlendirmesine alınabilmesi için en az 65 olması gerekir. Yabancı uyruklu adayların sınav değerlendirmeleri mülakat sonucuna göre yapılır. Adayın başarılı sayılabilmesi için en az 65 puan alması gereklidir.

Öğrenci Kabul Koşulları Özeti:

  • Lisans alanları: Okul öncesi öğretmenliği, özel eğitim öğretmenliği, zihin engelliler öğretmenliği, görme engelliler öğretmenliği, işitme engelliler öğretmenliği, sınıf öğretmenliği, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, çocuk gelişimi, psikoloji.
  • Lisans Mezuniyet Notu (2.50/4.00 ya da 65/100)
  • ALES (70) ya da GRE (Sayısal: 155 ve Sözel: 155)
  • Dil Yeterliliği Puanı (YDS: 55 ve YÖK’ün tanıdığı sınavlardan bu puana denk puanlar)

Değerlendirme Kriterleri

  • Lisans Not Ortalaması (%20)
  • ALES/ GRE (%50)
  • Bilim Sınavı ve/veya Mülâkat (%30)



3)    Program Yeterlilikleri

Erken Çocuklukta Özel Eğitim Tezli Yüksek Lisans Programı’ndan mezun olacak öğrencilerin yeterlikleri şu şekildedir:

(1) Özel eğitimin tarihsel, felsefi ve deneysel temelleri hakkında bilgi sahibidir,

(2) Erken çocukluk dönemi çocuklarının gelişim, özellik ve bireysel farklılıkları hakkında kapsamlı bilgi sahibidir,

(3) Çeşitli eğitim ortamlarında, özel gereksinimli çocuklar için etkili, bireyselleştirilmiş bir eğitim sağlamak için gerekli araştırma tabanına ve becerilere sahiptir,

(4) Çocukların aileleri ve eğitim toplumunun diğer üyeleri ile etkin bir şekilde işbirliği yapar,

(5) Mesleklerinin en yüksek etik standartlarını uygular,

(6) Lisansüstü düzeyde araştırma yapar, güncel araştırmaları izler ve değerlendirir,

(7) Erken çocukluk dönemindeki özel gereksinimli çocukların eğitiminde uzmandır.


4)    Ders veren öğretim üyelerinin isim listesi
 

Prof. Dr. Halil İbrahim SAĞLAM

Doç. Dr. Yeşim GÜLEÇ-ASLAN

Doç. Dr. Kevser KOÇ

Dr. Öğretim Üyesi Nihan ŞAHİNKAYA

Dr. Öğr. Üyesi Emine AYYILDIZ

Dr. Öğr. Üyesi Ertan GÖRGÜ


5)    Müfredat

1. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

EÇÖE 501

Araştırma Yöntemleri ve Etik

3

0

3

7

EÇOE 503

Erken Çocukluk Özel Eğitiminin Kuramsal Temelleri

3

0

3

7

EÇOE ###

Seçmeli Ders 1

3

0

3

7

EÇOE ###

Seçmeli Ders 2

3

0

3

7

TOPLAM

12

0

12

28

2. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

EÇOE 502

İstatistik Uygulamaları

3

0

3

7

EÇOE 504

Seminer

1

1

0

4

EÇOE ###

Seçmeli Ders 4

3

0

3

7

EÇOE ###

Seçmeli Ders 5

3

0

3

7

EÇOE ###

Seçmeli Ders 6

3

0

3

7

TOPLAM

13

1

12

32

DERSLERİN GENEL TOPLAMI

25

1

24

60

SEÇİMLİK DERSLER 1. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

EÇOE 511

Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Bilimsel Dayanaklı Uygulamalar

3

0

3

7

EÇOE 513

Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı

3

0

3

7

EÇOE 515

Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar

3

0

3

7

EÇOE 517

Erken Çocuklukta Gelişimsel Destek Programları

3

0

3

      7

EÇOE 519

Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Öğrenme Ortamları

3

0

3

7

EÇOE 521

Gelişimsel Dil Bozuklukları

3

0

3

7

EÇOE 523 

Gelişim Nörolojisi

3

0

3

7

EÇOE 525

Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Değerlendirme

3

0

3

7

EÇOE 527

Doğal Öğretim Yöntemi

3

0

3

7

EÇOE 529

Erken Çocukluk Döneminde Matematik Eğitimi

3

0

3

7

SEÇİMLİK DERSLER 2. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

EÇOE 512

Erken Çocukluk Döneminde Çok Engellilik ve Görme-İşitme Engellilik

3

0

3

7

EÇOE 514

Özel Eğitimde Aileye Dönük Uygulamalar

3

0

3

7

EÇOE 516

Özel Öğrenme Güçlüğünde Erken Müdahale

3

0

3

7

EÇOE 518

Uygulamalı Davranış Analizi

3

0

3

7

EÇOE 520

Erken Çocuklukta İletişimsel ve Davranışsal Sorunlar

3

0

3

7

EÇOE 522

Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Yardımcı Teknolojilerin Kullanımı

3

0

3

7

EÇOE 524

Nitel Araştırma Yöntemleri

3

0

3

7

EÇOE 526

Tek Denekli Araştırma Yöntemleri

3

0

3

7

EÇOE 528

Farklılaştırılmış Öğretim

3

0

3

7

EÇOE 530

İlişki Temelli Yaklaşımlar

3

0

3

7

EÇOE 532

Erken Çocuklukta Değerler Eğitimi

3

0

3

7

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

EÇOE 570

Uzmanlık Alan Dersi

4

0

0

7

EÇOE 580

Yüksek Lisans Tezi

0

0

0

53

EÇÖE 501 Araştırma Yöntemleri ve Etik

Bilim, bilimsel araştırma kavramları, araştırma kavramı, eğitimde araştırma tekniklerinin türleri, bilimsel araştırmanın aşamaları, nitel araştırma teknikleri, örnek araştırmaların incelenmesi ve tartışılması, nicel araştırma teknikleri, bilimsel araştırmalarda raporlaştırma kuralları ve bilimsel araştırmalarda etik unsurlar konularının işlenmesi amaçlanmaktadır.

EÇOE 570 Uzmanlık Alan Dersi

Bu derste öğrencilerin tez çalışmasına yönelik çalışmalarının, etkinliklerin incelenmesi ve önerilerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

EÇOE 502 İstatistik Uygulamaları

Bu dersin içeriğinde istatistiğin tanımı ve işlevleri, verilerin düzenlenmesi ve grafiksel gösterim, dağılım bilgileri, örnekleme dağılımları, ve uygulaması, iki yönlü varyans analizi, kovaryans analizi, ki kare testi, basit regresyon, çoklu regresyon konularının işlenmesi amaçlanmaktadır.

EÇOE 504 Seminer

Bu dersteöğrencilerin bilimsel araştırmanın önemi ve kuralları ile ilgili bilgi edinmesi, sosyal bilimlerdeki nitel, nicel ve karma yöntemli araştırmaların incelenmesi ve veri toplama ve analiz etme ve literatür yazma pratiği yapılması amaçlanmaktadır.

EÇOE 570 Tez

Öğrencilerin danışmanlarıyla birlikte belirledikleri tez konusu üzerinde çalışmalarının yürütülmesi amaçlanmaktadır.

EÇOE 503 Erken Çocukluk Özel Eğitiminin Kuramsal Temelleri

Bu dersin amacı, erken çocuklukta özel eğitimin tanımı, önemi, kuramsal yaklaşımları, tarihsel gelişimi, erken çocuklukta özel eğitimdeki temel programların kuramsal temellerinin incelenmesidir. Bu konulara ilişkin kuramsal ve ampirik çalışmalar incelenerek öğrencilerin bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.

  1. Seçmeli Dersler

EÇOE 527 DoğalÖğretimYöntemi

Bu dersinamacı, özeleğitimde son yıllardasıklıklakullanılanuygulamalıdavranışanalizinedayalıbiryöntemolandoğalöğretimyöntemininincelenmesidir.Bu derste, buyöntemedayalıuygulamalarvearaştırmalarincelenerek, öğrencilerinbuyaklaşımhakkındabilgisahibiolmalarısağlanacaktır.

EÇOE 511 Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Bilimsel Dayanaklı Uygulamalar

Bu dersin amacı, erken çocukluk özel eğitiminde bilimsel dayanaklı uygulamaları kuram ve uygulama bağlamına incelemektir. Öğrencilerin erken çocukluk döneminde kullanılan bilimsel dayanaklı uygulamalar ve bu uygulamalara dayalı eğitimler ile temel uygulamaların kullanımı hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.

EÇOE 530     İlişki Temelli Yaklaşımlar

Bu dersin amacı, özel eğitimde son yıllarda sıklıkla kullanılan ilişki temelli yaklaşımların incelenmesidir. Bu derste, ilişki temelli yaklaşımlar ve bu yaklaşımlara dayalı uygulamalar ve araştırmalar incelenerek, öğrencilerin bu yaklaşım hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.

EÇOE 526 Tek Denekli Araştırma Yöntemleri

Bu dersin amacı, tek denekli araştırma yöntemlerinin incelenmesidir. Bu derste, tek denekli araştırma yöntemlerine dayalı araştırmalar ve özellikle erken çocukluk özel eğitiminde bu yönteme dayalı araştırmaların incelenerek, öğrencilerin bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.

EÇOE 524 Nitel Araştırma Yöntemleri

Bu dersin amacı, nitel araştırma yöntemlerinin incelenmesidir. Bu derste, nitel araştırma yöntemlerine dayalı araştırmalar ve özellikle erken çocukluk özel eğitiminde bu yönteme dayalı araştırmaların incelenerek, öğrencilerin bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.

EÇOE 518 Uygulamalı Davranış Analizi

Bu dersin amacı, erken çocukluk özel eğitiminde kullanılan bilimsel dayanaklı bir yaklaşım olan uygulamalı davranış analizini (UDA) ve bu yaklaşıma dayalı yöntemleri incelemektir. Öğrencilerin UDA yöntemlerine ilişkin kuramsal ve uygulamalı çalışmalar hakkında ve UDA’ya dayalı eğitimler hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.

EÇOE 513 Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı

Bu derste 0-4 yaş arası gelişimsel farklılığı olan çocukların değerlendirilmesi ve bireysel programlarının nasıl hazırlanacağının öğretilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı derste öğretilecektir. 

EÇOE 517 Erken Çocuklukta Gelişimsel Destek Programları

Bu dersin kapsamında TEACCH, PECS, Floor Time, Sensori Entegrasyon, ETEÇOM programlarının tanıtılması amaçlanmaktadır. 

EÇOE 522 Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Yardımcı Teknolojilerin Kullanımı

Bu derste farklı gelişen çocukların eğitimlerinde ve günlük yaşamlarında gereksinimlerini karşılayabilmeleri için geliştirilen teknolojiler konusunda dersin katılımcılarının bilgi ve deneyimlerini arttırmak amaçlamaktadır. 

EÇOE 525 Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Değerlendirme

Bu ders kapsamında dersin katılımcılarına formal ve informal değerlendirme yöntemlerinin öğretilmesi amaçlanmaktadır. 

EÇOE 521 Gelişimsel Dil Bozuklukları

Bu dersin kapsamında iletişim, dil ve konuşma bozukluklarının klinik/eğitsel sınıflandırılması ve nedenleri hakkında temel bilgilerin kazandırılması amaçlanmaktadır. 

EÇOE 515 Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Çağdaş Yaklaşımlar

Bu dersin amacı, erken çocukluk döneminin insan gelişimi ve eğitim üzerindeki etkisini, erken çocukluk özel eğitimine dair erken müdahale, dâhil edici eğitim, tanılamada yeni gelişme ve inanışlar gibi yeni ve güncel konu ve yaklaşımları toplumsal, sosyolojik ve felsefi boyutlarıyla tartışmaktır.

EÇOE 516 Özel Öğrenme Güçlüğünde Erken Müdahale

Özel öğrenme güçlüğü, genellikle zihinsel gelişim durumuna bağlı olmayan ve çocukta ses farkındalığı, yazılı ve/veya sözlü dili anlama ve kullanma, Matematik becerileri, sosyal ilişkiler kurma ve sürdürmede güçlük yaşanmasına neden olan nörogelişimsel bir durumdur. Bu dersin amacı, sayıları oldukça fazla olan ve var olan kapasiteleri ile akademik başarıları arasında önemli bir farklılık bulunan özel öğrenme güçlüğüne sahip çocukların, erken yaşlardan itibaren gösterdikleri belirtilerin anlaşılması, okul öncesi dönemde gereği gibi desteklenmesi ve ailelerinin de buna ilişkin farkındalıklarının artırılmasına yönelik teorik ve uygulamalı çalışmaların yapılmasıdır.

EÇOE 512 Erken Çocukluk Döneminde Çok Engellilik ve Görme-İşitme Engellilik

Bu derste, özel gereksinimli çocuklar arasında azımsanmayacak sayıda bir grup oluşturan çok engelli (birden fazla engele sahip) ve görme-işitme engelli çocukların özellikleri, gelişimleri ve eğitimlerine ilişkin konu ve kavramlar, özellikle erken çocukluk dönemindeki eğitsel müdahalelerin ve aileyi desteklenmenin önemi vurgulanarak tartışılacaktır.

EÇOE 520 Erken Çocuklukta İletişimsel ve Davranışsal Sorunlar

Bu derste, erken çocukluk döneminde çeşitli nedenlerle sözel ve sözel olmayan iletişim becerilerinde sorun yaşayan ve davranış problemleri gösteren çocukların durumlarını belirleme, değerlendirme ve müdahale etme yolları ve bu konulardaki bilimsel temelli çalışmalar tüm boyutlarıyla ele alınacaktır.

EÇOE 523 Gelişim Nörolojisi

Bu dersin amacı, erken çocukluk döneminde beyin gelişimi ve bunu etkileyen doğum öncesi, doğum ve doğum sonrası faktörlerin incelenmesidir. Derste ayrıca bebek ve çocuklarda görülen nörolojik bozukluk ve sorunlarla bunların yol açtığı durumlar tartışılacaktır.

EÇOE 532 Erken Çocuklukta Değerler Eğitimi

Değerler eğitimine kaynaklık eden eserler, değerler eğitimine yönelik alt alanlarda yapılan çalışmalar, değerler eğitimine ilişkin yerli literatür, değerler eğitimine ilişkin yabancı literatür, değerler eğitimine ilişkin güncel tartışmalar, değerler eğitimine ilişkin problemler.

EÇOE 519 Erken Çocukluk Özel Eğitiminde Öğrenme Ortamları

Bu ders kapsamında erken çocukluk özel eğitiminde benimsenmesi gereken genel prensipler tartışılacak, öğrenme ortamına ait fiziksel, sosyal ve kültürel çevrenin değişkenleri değerlendirilecektir. Ayrıca değişik engel gruplarına özgü özellikler, bireysel ihtiyaçların belirlenmesi ve öğrenme ortamları hazırlanırken grupların özelliklerine göre yapılması gereken düzenlemeler tartışılacaktır. 

EÇOE 514 Özel Eğitimde Aileye Dönük Uygulamalar

Bu ders kapsamında aile katılımının özel eğitimdeki önemi vurgulanacak, aileye düşen sorumluluklar, bu ailelerle çalışan uzmanların sorumlulukları ve dikkat etmesi gereken konular, iletişim becerileri, ailenin katılımı için uygun ortamların hazırlanması, ailenin ev ortamında ve sınıf ortamında eğitime katılımı incelenecek ve aile katılımı ile ilgili geliştirilmiş programlar incelenecektir. 

EÇOE 529 Erken Çocukluk Döneminde Matematik Eğitimi

Bu derste, erken çocukluk döneminde matematiksel kavramların gelişimi, erken çocukluk döneminde matematiksel düşünmenin gelişimi ve problem çözme, temel matematiksel kavramların öğretimi, matematik öğrenme güçlüğü, erken çocukluk dönemi programlarında matematiksel içerik,  matematiksel yetkinlik, matematik becerileri ve matematik becerilerinin diğer becerilerle ilişkilendirilmesi konuları üzerinde durularak, öğrencilerin matematik eğitimi ile ilgili bilgi ve becerileri kazanmaları amaçlanmaktadır.

EÇÖE 528 Farklılaştırılmış Öğretim

Bu ders kapsamında farklılaştırılmış öğretimin tanımı, içeriği, farklılaştırılmış öğretim için gerekli eğitim ortamının özellikleri, farklılaştırılmış öğretimi destekleyen ders programının özellikleri, farkılaştırılmış  öğretimde öğretmenin rolü ve görevleri, kullanılacak öğretim yöntem ve teknikleri ve farklılaştırılmış öğretimi destekleyen eğitim yönetiminin özellikleri tartışılacaktır.

Mezuniyet İçin Gerekli Ulusal Kredi Toplamı: 24

AKTS Kredi Toplamı: 120


6)    Mezuniyet Koşulları

Erken Çocuklukta Özel Eğitim Tezli Yüksek Lisans Programı’ndan yüksek lisans derecesi alabilmek için ağırlıklı not ortalamasının en az 2.50 olması, derslerini, seminer dersi ve tez çalışmasını başarıyla tamamlamış olmak gibi İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili hükümlerini yerine getirmek gerekmektedir.


7)    İstihdam Olanakları

Erken çocuklukta özel eğitim tezli yüksek lisans programından mezun olan adaylar, özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, üniversitelerin ilgili bölümlerinde, okul öncesi eğitim kurumlarında ya da psikolojik danışmanlık merkezlerinde istihdam edilebilirler.