Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Aile Danışmanlığı ve Eğitimi

İletişim

Prof. Dr. Ahmet AKIN

E mail:  imu.pdr@gmail.com

Program Tanıtımı

Türkiye hızla gelişen bir ülke olarak teknolojiden ekonomiye, sağlıktan eğitime kadar farklı alanlarda hızlı bir dönüşüm ve gelişim yaşamaktadır. Gelişme, toplum için genel anlamda olumlu ve istenen bir durum olmakla birlikte bu dönüşüm, ekonomik, kültürel ve sosyal birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Sosyal medyanın kullanımının hızla artması ve küreselleşme gibi etkenlerle de geçmişten gelen değerler sarsılmakta ve geleneksel kültürden kaynağını alan sosyal ve psikolojik destek sistemleri işlevini ve etkisini yitirmeye başlamaktadır. Bu dönüşümden bireyin yaşamının önemli bir bölümünü geçirdiği aile kurumu da etkilenmekte ve bir sistem olarak ailenin yardım ihtiyacı artmaktadır. Yaşanan bu dönüşüm neticesinde Türkiye’de aile kurumunun karşı karşıya olduğu problemlerden öne çıkanlar boşanma ve aile içi şiddettir. Ailede görülen bu problemlere yanı sıra geleneksel sosyal destek kaynakları eski işlevini yerine getirememektedir. Bu nedenle genelde toplumun ve özelde aile bireylerinin kişisel, sosyal uyumları ve psikolojik sağlıkları sarsılmakta; değerler sistemi altüst olmakta ve ailenin profesyonel danışma hizmeti alma gereksinimi gittikçe artmaktadır.

Aile, toplumu oluşturan en önemli kurumların başında gelmektedir. Çünkü insanlar yaşamlarını genellikle bir aile çatısı altında sürdürmektedir.  İnsanı ve toplumu anlamak adına aile yapısının ve ilişkilerinin bilinmesi gerekmektedir. Aileyi ve aile ilişkilerini daha iyi anlamak adına dünyada ve Türkiye’de sunulan hizmetlerden birisi de aile danışmanlığıdır.

Üniversitemizde bulunan Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Yüksek Lisans Programı aileye ilişkin bilgilerin öğrenildiği, öğrenilen bilgilerin analiz ve sentez edilerek uygulamaya konulduğu bir lisansüstü programdır. Bu programla bireyin aile sistemi ve aile yaşam döngüsü içinde karşılaşabileceği sorunları kavrayabilmesi ve öğrenmiş olduğu bu bilgileri aile sistemini daha güçlü hale getirmede kullanabilmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda program mezunları toplumda yaşanan hızlı dönüşüm karşısında, aile kurumunun korunması ve geliştirilmesinde etkin bir rol üstlenecektir.

Kabul Koşulları

  • Tezli yüksek lisans programına başvuru için; yurt içi veya YÖK tarafından denkliği kabul edilen yurt dışı fakülte veya yüksekokullardan en az 4 (dört) yıllık lisans eğitimi veren; Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Okul Öncesi Öğretmenliği, Çocuk Gelişimi, Psikoloji, Sosyoloji, Sosyal Hizmet, Hemşirelik ve Tıp alanlarından mezun olmak.
  • ALES EA/Sözel puan türlerinden 60 ve üzeri puan almak.

Adayların değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmeleri; lisans not ortalamasının %20’si, ALES Sınavının %50’si ve bilim sınavı notunun %30’u toplanarak elde edilen puana göre yapılır. Elde edilen bu puanın başarı değerlendirmesine alınabilmesi için en az 65 olması gerekir.

Program Yeterlikleri

Açılması istenen Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Yüksek Lisans Programı’ndan mezun olacak öğrencilerin yeterlikleri şu şekildedir;

1- Aile sistemini ve yapısını analiz etme

2- Aile danışmanlığı alanında güncel bilgi ve becerilere sahip olma

3- Aile danışmanlığında önem taşıyan temel ilkeleri esas alarak ailenin gereksinimlerini sistematik şekilde tanılama

4- Ailenin gereksinimleri doğrultusunda interdisipliner bir yaklaşımla aileye yardım sunma

5- Sorun çözme becerilerine sahip olma

6- Ailenin değerler sistemini koruma ve desteklenmesine yardımcı olma

7- Ailedeki her bir bireyin temel haklarını bilme

8- Aile içindeki iletişim örüntülerini tanıma ve sağlıklı iletişimin kurulmasına yardımcı olma

9- Aile danışmanlığındaki güncel teknik ve kuramları bilme ve uygulama

10- Travma ve kriz durumlarına nasıl yaklaşılması gerektiğini bilme

11- Aile danışmanlığının araştırma-inceleme yöntemlerini bilme ve özgün bir araştırma gerçekleştirebilme

Programda Ders Veren Öğretim Üyerleri

Prof. Dr. Ahmet AKIN

Prof. Dr. Ayşe Okanlı

Doç. Dr. M. Lütfi ARSLAN

Dr. Öğrt. Üyesi Ertan GÖRGÜ

Dr. Öğrt. Üyesi Mehmet BOYACI

Müfredat

1. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

ADE 501

Aile Danışmanlığı Kuramları

3

0

3

7

ADE 503

Aile Danışmanlığında Güncel ve Seçilmiş Konular

3

0

3

7

ADE 505

Aile ve Sosyal Yaşam

3

0

3

7

ADE 507

Aile Danışmanlığında Saha Çalışması

3

0

3

7

ADE…

Seçimlik Ders I

3

0

3

7

TOPLAM

12

0

12

35

2. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

ADE 502

Aile Danışması Uygulaması

3

0

3

7

ADE 504

Aile ve Çift Danışmanlığında Teknikler

3

0

3

7

ADE 506

Bilimsel Araştırma Yöntemleri

3

0

3

7

ADE…

Seçimlik Ders I

3

0

3

7

ADE…

Seçimlik Ders II

3

0

3

7

TOPLAM

12

0

24

7

DERSLERİN GENEL TOPLAMI

24

2

24

35

SEÇİMLİK DERSLER 1. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

ADE 509

Medeniyetimiz ve Aile

3

0

3

7

ADE 511

Bireyi Tanıma Teknikleri

3

0

3

7

ADE 513

Ailede İletişim

3

0

3

7

ADE 515

Evliliğe Hazırlanma ve Evlilik Öncesinde Danışma

3

0

3

7

ADE 517

Yetişkin Psikolojisi

3

0

3

7

SEÇİMLİK DERSLER 2. YARIYIL

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

ADE 508

Aile Soyolojisi

3

0

3

7

ADE 510

Ailede Değer Eğitimi

3

0

3

7

ADE 512

Aile Danışmanlığında Olgu Tartışması

3

0

3

7

ADE 514

Ailede Sorunlar ve Başa Çıkma Yolları

3

0

3

7

ADE 516

Aile ve Çocuk Hukuku

3

0

3

7

ADE 518

Anne-Baba Eğitimi

3

0

3

7

ADE 520

Ailede Travma ve Krize Müdahale

3

0

3

7

DERSİN KODU

DERSİN ADI

TEORİK

UYGULAMA

KREDİ

AKTS KREDİ

ADE

Yüksek Lisans Tezi

0

0

0

60

ADE       XXX      Aile Danışmanlığı Kuramları                                                         (3+0) 3 Kredi

Aile danışmanlığının temel kuramlarının ana hatlarını yazılı ve sözlü olarak açıklayabilmek dersin temel amacıdır. Eş seçme, eş seçme kuramları (sosyal rol kuramı, evrim kuramı, benzerlikler kuramı v.b), temel aile danışması kuramları (yapısal aile danışması, stratejik aile danışması, çözüm odaklı aile danışması, feminist aile danışması, bilişsel-davranışçı aile danışması, Bowen'ın çok kuşaklı aile danışması, Adlerian aile danışması, Satir'in aile danışması yaklaşımı, Whitaker'in sembolik-yaşantısal aile danışması, psikoanalitik aile danışması) evlilik ve aile danışması süreci konularını kapsamaktadır.

ADE       XXX      Aile ve Çift Danışmasında Teknikler                                            (3+0) 3 Kredi

Aile danışmasındaki temel ilkeler; psikolojik danışma ile ilgili temel kavramlar; ilişki (raport) kurma, danışanın sunduğu problemin belirlenmesi ve değerlendirilmesi; amaç oluşturma; müdahale biçimin seçilmesi ve uygulanması; sonlandırmanın planlanması ve sonlandırma; sevk ve izleme konuları ele alınacaktır.

ADE  XXX Bilimsel Araştırma Yöntemleri                                                                 (3+0) 3 Kredi

Ders, bilim ve bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerinin anlaşılarak, araştırmaları değerlendirebilme ve araştırma projeleri ortaya koyabilme yeterliliğini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu ders aracılığı ile öğrenciler, bilimsel araştırma konusunda temel kavramları, araştırma sürecini ve aşamalarını, bilimsel araştırma türlerini öğreneceklerdir. Ders sonunda öğrenciler, nicel ve nitel araştırma yöntemleri arasındaki farkı ifade edebilme, veri toplama yöntemlerini açıklayabilme, bilimsel yöntemlere ilişkin farklı görüşleri söyleyebilme, bilimsel yöntem tanımını yapabilme, bilim tarihine ilişkin temel bilgileri açıklayabilme kazanımlarına sahip olacaklardır.

ADE  XXX Aile Danışması Uygulaması                                                                 (3+0) 3 Kredi  

Ders öğrencilerin aile ve çiftlerle yapacakları danışmalardan ve bu danışmaların tartışıldığı grup seminerlerinden ibarettir. Öğrencilerin kuramsal derslerden öğrendiklerini gerçek danışma uygulamalarında sergiledikleri-danışma becerilerinin değerlendirildiği ve geliştirildiği, gerçek danışanlarla yapılan danışma oturumlarının küçük sınıf oturumlarında değerlendirildiği ve kayıtlarının izlendiği ve öğrencilerin becerilerini geliştirecek süpervizyon etkinlikleri dersin temel içeriğini teşkil edecektir.

ADE       XXX      Anne-Baba Eğitimi                                                                                            (3+0) 3 Kredi

Sosyal yapı, kültür ve insanın sosyal gelişimi, ailenin tanımı, yapısı ve değerleri, yetişkinin tanımı ve yetişkin öğrenmesi, yetişkin psikolojisi-yetişkinlik evreleri, aile kuramları incelenir. Aileye yönelik eğitim programları, modelleri ve projeleri, Türkiye'de uygulanan aileye yönelik bazı program örnekleri, eğitimde aile katılımı da bu dersin içeriğindedir.

SEÇMELİ DERSLER

ADE       XXX      Evliliğe Hazırlanma ve Evlilik Öncesinde Danışma                       (3+0) 3 Kredi

Bu ders, evlilik öncesi psikolojik danışmanlık için geliştirilmiş farklı yaklaşımların tanıtılmasını amaçlar. Bu dersin sonunda öğrenciler evlilik öncesi psikolojik danışma ile ilgili konuları ve ilişkili konuları kavramış olurlar. Bu ders öğrencilere evliliklerin nasıl işlevsiz olduğu hakkında anlayış kazandırmayı ve nasıl müdahale edileceğine dair yetenek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Evlilik kurumu ve evlenme biçimleri, evlilik kurumunun rol ve fonksiyonları, potansiyel eşi tanıma, potansiyel eşlerin eş seçme kriterleri konusundaki anlaşma düzeyleri, evlilik öncesi birlikte yaşama, çiftlerin aile ve evlilikle ilgili temel kavramlara yükledikleri anlamlar, evlilikten beklentileri, evleneceği çiftlerin aile çevrelerinin evliliğe etkisi, evlilik kararından önce psikolojik danışma yardımı alma, eş seçme ve evlenme, danışma süreci, amaçlar, danışmanın rol ve fonksiyonu, ilke ve teknikler gibi konuları içermektedir.

ADE       XXX      Aile ve Çocuk Hukuku                                                                       (3+0) 3 Kredi

Bu dersin amacı, toplumun en küçük birimini oluşturan ailenin hukuk düzeninde nasıl kurulacağı hakkında bilgi vermek, başta evliliğin genel hükümleri, boşanma, velayet, vesayet olmak üzere aile hukukunun temel kavramları ile ilgili öğrencinin bilgi sahibi olmasını sağlamaktır. Evlilik ve aile danışmanlığı alanında psikolojik danışma hizmetlerinin yürütülmesinde karşılaşılan yasal ve etik konular, mesleki uygulamalar sırasında bilinmesi gereken yasal sınırlılıklar ve sorumlulukları içerir. Ayrıca, aile birliğinin kurulmasının, sürdürülmesinin ve sonlandırılmasının hukuki temelleri; aile bireylerinin yasal hakları, çocukla ilgili kamu hukuku ve özel hukukta yer alan tüm düzenlemeler, çocukların korunmasına yönelik milletlerarası toplumun çalışmaları ve sözleşmeler, Çocuk Esirgeme Kurumu, Çocuk Mahkemeleri ve Kuruluşu ile ilgili mevzuat bu dersin içeriğindedir.

ADE       XXX      Ailede Travma ve Krize Müdahale                                              (3+0) 3 Kredi

Aile yaşamını önemli ölçüde etkileyebilecek kaza, ölüm, yangın veya diğer felaketler, eşlerden birinin işsiz kalması gibi travmatik olayların aileye etkisi, durumluk ve gelişimsel krizler, kriz ve krize müdahale gibi konularla, bir başka travmatik olay olan boşanmanın nedenleri ve sonuçları, çocuk üzerine etkileri, toplumsal boyutu ve boşanma sürecinde bireylere psikolojik destek sağlama gibi konuları içerir.

ADE       XXX      Yetişkin Psikolojisi                                                                                               (3+0) 3 Kredi

Bu dersin temel amacı yetişkin psikolojisini, yetişkinlikteki temel gelişimsel konuları ve bunların yetişkin eğitiminde uygulanmasını incelemektir. Yetişkinlik kavramı ve yetişkin psikolojisi kuramları incelenerek, yetişkinlik kavramı tanımlanır. İlk, orta ve ileri yetişkinliğin fiziksel ve psikolojik özellikleri, yetişkinliğin evreleri; genç yetişkinlikte psikolojik olgunlaşma; orta ve yaşlılık yıllarında bireysel ve toplumsal gelişim incelenir. Yaşlılıkta ruh sağlığı ve yetişkinlerin temel sorunları ve ölüm kavramının üzerinde durulur.

ADE       XXX      Bireyi Tanıma Teknikleri                                                                             (3+0) 3 Kredi

Bu dersin temel amacı bireysel psikolojik danışma becerilerinin geliştirilmesidir. Dersin içeriğinde temel bireysel danışma teorileri, danışma teknikleri ve bireysel danışmada yaşanan temel problemler vardır.

ADE       XXX      Aile Sosyolojisi                                                                       (3+0) 3 Kredi

Bu ders aile sosyolojisini bir disiplin olarak tanıtmayı amaçlar. Dersin hedefi aile sosyoloji hakkındaki temel konuları, yaklaşımları ve kuramları incelemektir. Bu amaçla, aile tanımları, türleri ve işlevleri ile aile kurumunun tarihi, aile ilişkileri ve ailenin diğer kurumlar ile ilişkileri incelenir. Aile ve aile tiplerinin oluşması, sanayileşmeyle birlikte ailenin yapısında meydana gelen değişiklikler, aile içi ilişkiler, otorite ve güç ilişkileri, aile içi ilişkilerde yatay ve dikey iletişim, aile içi çelişki ve çatışmalar, Batı ve Türk aileler, toplumsal cinsiyet ve farklı toplumlarda çocuğun değeri, kadının toplumdaki ve ailedeki konumu konularını içermektedir.

ADE       XXX      Ailede Değer Eğitimi                                                               (3+0) 3 Kredi

Bu ders; ailenin temel gereksinimleri, psikososyal gelişim, değer kavramı, ailenin spirituel, sosyal ve kültürel değerleri, ahlak gelişimi, gelişim dönemlerine göre değerler ve ailede değer eğitimi konularında bilgiler içermektedir.

ADE       XXX      Aile Danışmanlığında Olgu Tartışması                                      (3+0) 3 Kredi

Bu ders; problem çözme, eleştirel düşünme, danışmanlık, aile danışmanlığı sürecinde veri toplama, verilerin analiz edilmesi, girişimlerin planlanması ve uygulanması, aile danışmanlık hizmetinin değerlendirilmesi, aile danışmanlığında kuramsal yaklaşımlar, çözüm odaklı aile danışmanlığı, örnek vaka ve senaryo analizi konusunda bilgi ve uygulamaları içerir.

ADE       XXX      Ailede Sorunlar ve Başa Çıkma Yolları                                             (3+0) 3 Kredi

Ailede temel sorun alanlarının neler olduğu, bu sorun anlarının nasıl anlaşılacağı, sorunlarla nasıl baş edileceği sözlü anlatımla işlendikten sonra rol oynama yöntemi ile uygulamalı olarak gösterilecektir.

ADE       XXX      Ailede İletişim                                                                                     (3+0) 3 Kredi

Bu ders öğrencilerin aile içi iletişimi analiz etme anlayışını ve becerisini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Dersin temel hedefi aile içi iletişimlerin nasıl geliştirileceği, devam ettirilebileceği, iyileştirilebileceği ya da bozulabileceği konularını incelemektir. Modern aile yapıları incelenerek, günümüzde aile içi iletişim ile ilgili konular gözden geçirilecektir. Evlilik ve aile kuramları, bağlanma stilleri, bireyselleşme-ayrışma, evlilikte benlik ve benliğin yeniden yapılandırılması, aile içi iletişim tarzları ve etkili iletişim yöntemleri konularını kapsar.

Mezuniyet Koşulları

Aile Danışmanlığı ve Eğitimi programından tezli yüksek lisans derecesi alabilmek için en az 30 kredilik dersleri ve yüksek lisans tezini tamamlamak ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili hükümlerini yerine getirmek gerekmektedir.

İstihdam Olanakları

Programın açılma amacı bu alanda uygulayıcı meslek elemanı yetiştirmektir. Bu programdan mezunlar olanlar, aile danışma merkezleri, Rehberlik ve Araştırma Merkezleri, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, sosyal hizmet merkezleri gibi kurum ve kuruluşlardaevlilik ve aile danışmanı olarak hizmet verebilmektedir.

Mezunlar Aile ve Sosyal politikalar bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve ona bağlı özel kurum ve kuruluşlarda Özel Aile Danışma ve Psiko-sosyal danışma merkezlerinde çalışabilmektedir. Ayrıca, emniyet ve askeri kurumlarda da çalışabilmektedirler.