Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Felsefe Tarihi ve Sistematik Felsefe

İletişim

Arş. Gör. Dr. Esma KAYAR

0216 280 26 23

Program Hakkında:

Doktora programımız, yüksek lisans aşamasını izleyen süreçten itibaren, yaşamının gelecek döneminde felsefe-bilim araştırmalarını ve akademik yayın etkinliğini sürdürmeyi ve kişisel düşünce yaşamına eşlik edecek felsefi soru ve sorunlara cevap aramayı amaçlayan öğrencilere yöneliktir. Bölümde derslerimiz doktora seminerleri şeklinde ve sınırlı sayıda katılımcı ile yapılmaktadır. Programa kabul ve ders aşamalarında, öğrencinin yayın faaliyeti yapması ve önerilen okuma listesindeki eserlerin, en az üçte birinin özetini-yorumunu içeren metinler yazarak sonuçlandırması esastır. Ayrıca seminer çalışmaları, ders içeriğine ilişkin önerilen okumalar eşliğinde, birer metin hazırlanmasını, sunum ve münazara aşamalarını içermektedir. Doktora yeterlilik sınavıyla birlikte öğrencinin geliştireceği tez önerisinin onaylanması ve danışman eşliğinde hazırlanacak tezin, komisyonda savunulması (Rigorosum) mezuniyet koşuludur. Program felsefe-bilim alanında sistematik / metodolojik araştırmalar yapabilen, ulaştığı sonuçları yayımlayarak, düşünce dünyasına katkıda bulunabilme yetisine sahip, müstakil araştırmacılar yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

Kabul Koşulları:

  1. Doktora programına başvuru için; yurt içi veya YÖK tarafından denkliği kabul edilen yurt dışı fakülte veya yüksekokullardan bir yüksek lisans/lisans diplomasına sahip olmak.
  2. Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES): Adayların, ALES veya eşdeğer bir sınavdan 70 puan almış olmaları gerekir.
  3. YÖK tarafından kabul edilen dillerin birinden, ÖSYM tarafından denkliği kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından 65 puan almış olmak.
  4. Adayların değerlendirilmesi ve programa yerleştirilmeleri; ALES puanının %50’si,  lisans not ortalamasının %20’si, mülakat ve/veya yazılı sınav notunun %30’u toplanarak elde edilen puana göre yapılır.  Elde edilen bu puanın başarı değerlendirmesine alınabilmesi için en az 65 olması gerekir.

Program Yeterlilikleri:

  • Felsefenin temel disiplinleri ve sorunlarıyla ilgili güncel ve ileri düzeydeki bilgileri özgün düşünce ve araştırma ile derinleştirir ve alana yönelik özgün yaklaşımlar oluşturur.
  • Felsefe alanında sahip olunan ileri düzeydeki bilgileri geliştirebilmek ve derinleştirebilmek için yerli ve yabancı kaynakları tanır.
  • Felsefe alanındaki yeni gelişmeleri ve yaklaşımları sistematik bir yaklaşımla değerlendirir ve inceler.
  • Felsefe alanında özgün bir konu, problem veya kişiyi araştırır, kavrar, tasarlar ve uygular.
  • Felsefe alanında uluslararası ve ulusal yayınlar yapar.
  • Felsefe alanında eleştirel düşünme ile felsefi sorunlara yeni düşünce ve çözümler getirir.
  • Felsefe alanında kaynak dillerden en az birini Avrupa Dil Portföyü C1 düzeyinde kullanarak ileri düzeyde yazılı, sözlü iletişim kurar ve tartışır.
  • Felsefe alanını ilgilendiren sorunların çözümüne yönelik yapılan çalışmalarla ilgili kişi ve kuruluşların karar alma süreçlerinde rol alır.

Ders Veren Öğretim Üyelerinin Listesi:

Prof. Dr. İhsan FAZLIOĞLU

Prof. Dr. Mehmet Oktay TAFTALI

Doç. Dr. Özkan GÖZEL

Doç. Dr. Müstakim ARICI

Dr. Öğr. Üyesi Yaylagül CERAN KARATAŞ

Dr. Öğr. Üyesi Ferhat YÖNEY

Dr. Öğr. Üyesi Nihal Petek BOYACI GÜLENÇ

Dr. Öğr. Üyesi İhsan Berk ÖZCANGİLLER

Doç. Dr. Eşref ALTAŞ

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet ÖZTURAN

Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Halil ÜÇER

Dr. Öğr. Üyesi İlker KÖMBE

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Zahit TİRYAKİ

Dr. Öğr. Üyesi Harun KUŞLU

Arş. Gör. Dr. Engin KOCA

Arş. Gör. Dr. Esma KAYAR

Müfredat:

I. Yarıyıl
Dersin Kodu Dersin Adı Zorunlu/ Seçmeli Teorik Uygulama Kredi AKTS 
FELSF 701 Felsefede Bilimsel Araştırma Teknikleri Z 3 - 3 7
FELSF 703 İlkçağ Felsefe Okumaları: Platon, Aristoteles S 3 - 3 7
FELSF 705 Helenistik Felsefe Okumaları: Plotinus S 3 - 3 7
FELSF 707 Ortaçağ  Felsefesi Okumaları: Thomas Aquinas S 3 - 3 7
FELSF 709 Yeniçağ Felsefe Okumaları: Descartes, Locke, Leibniz, Spınoza, Hume, Kant S 3 - 3 7
FELSF 711 Modern Felsefe Okumaları: Hegel, Marx, Heidegger, Whitehead S 3 - 3 7
FELSF 713 Erken Dönem Alman Romantisizmi Okumaları:
Schlegel, Holderlin, Schelling Ve Schleiermacher
S 3 - 3 7
FELSF 715 Çağdaş Felsefe Okumaları: Husserl, Quine, Davidson S 3 - 3 7
FELSF 717 Mantıkçı Pozitivist Felsefe Okumaları S 3 - 3 7
FELSF 719 Çağdaş Ahlak Felsefesi Okumaları S 3 - 3 7
FELSF 721 Çağdaş Amerikan Felsefesi S 3 - 3 7
FELSF 723 Çağdaş Feminist Teorileri S 3 - 3 7
FELSF 725 Çağdaş Doğa Felsefesi S 3 - 3 7
FELSF 727 Estetik Kuramları S 3 - 3 7
FELSF 729 Fenomenoloji S 3 - 3 7
FELSF 731 Eski Yunanca Felsefe I S 3 - 3 7
FELSF 733 Latince Felsefe I S 3 - 3 7
FELSF735 İleri Mantık I S 3 - 3 7
II. Yarıyıl
Dersin Kodu Dersin Adı Zorunlu/ Seçmeli Teorik Uygulama Kredi AKTS 
FELSF 700 Seminer Z 0 2 0 4
FELSF 702 Varlıkbilim Kuramları S 3 - 3 7
FELSF 704 Bilgibilim Kuramları S 3 - 3 7
FELSF 706 Değerbilim Kuramları S 3 - 3 7
FELSF 708 Bilim Felsefesi S 3 - 3 7
FELSF 710 Çağdaş Düşüncebilim Kuramları S 3 - 3 7
FELSF 712 Çağdaş Metafizik Kuramları S 3 - 3 7
FELSF 714 İnsan Felsefesi Kuramları S 3 - 3 7
FELSF 716 Tarih Felsefeleri S 3 - 3 7
FELSF 718 Dil Felsefeleri S 3 - 3 7
FELSF 720 Cinsiyet Felsefeleri S 3 - 3 7
FELSF 744 Matematik Felsefesi Okumaları S 3 - 3 7
FELSF 724 Mantık Felsefesi  S 3 - 3 7
FELSF 726 Yapay Zeka ve Zihin Felsefesi S 3 - 3 7
FELSF 728 Hukuk ve İnsan Hakları Felsefesi S 3 - 3 7
FELSF 730 Siyaset Felsefesi S 3 - 3 7
FELSF 732 Retorik ve Poetika S 3 - 3 7
FELSF 734 Evrim Felsefesi ve Epigenetik S 3 - 3 7
FELSF 736 İletişim ve Medya Fenomenolojisi S 3 3 7
FELSF 738 Eski Yunanca Felsefe II S 3 3 7
FELSF 740 Latince Felsefe II S 3 - 3 7
FELSF 742 İleri Mantık II S 3 3 7

FELSF 702 Varlıkbilim Kuramları

Bu derste varlık kavramı ve ona ilişkin meseleler üzerinde durulmakta ve bu çerçevede varlık üzerine felsefe üreten filozofların kuramları ele alınmaktadır. Ayrıca bu derste varlık kuramları arasındaki farklar ile varlık konusunda filozoflar arasındaki tartışmalar ele alınmakta ve bu çerçevede ilgili metinler okunup yorumlanmaktadır. 

FELSF  703 İlkçağ Felsefe Okumaları: Platon, Aristoteles       

Bu derste her dönem farklı bir konu ele alınacak olup, Platon ve Aristoteles’İn eserlerine odaklanarak bu konuların analiz edilmesi, çağdaş yorumlarının incelenmesi sağlanacaktır. Bu inceleme sonucunda öğrencilerden dersin o dönemki konusuyla ilgili yarıntılı ve akademik bir makale çalışması beklenmektedir.

FELSF 704 BİLGİBİLİM KURAMLARI

Bu derste felsefe tarihinde oldukça verimli düşüncelerin yeşerdiği dönemlerden birini temsil eden Alman İdealizmi’nin son temsilcisi olup kendinden sonraki felsefeyi de etkilemiş G.W.F. Hegel’in Tinin Fenomenolojisi adlı eseri incelenecektir. Tinin Fenomenolojisi bilginin oluşum sürecidir ve felsefe tarihinde ortaya çıkmış olan temel bilgi iddiaları bu kitabın konusudur. Bu kitabın farkı bilgiyi sadece teorik açıdan değil ayrıca pratik açıdan da ele almasıdır. Bilginin oluşum süreci teorik ve pratik olmak üzere iki yanlıdır. Böylece bu dersteki amacımız bilginin teorik ve pratik açıdan oluşumunu Tinin Fenomenolojisi’nde ortaya konulan bilinç şekilleri doğrultusunda incelemek, tartışmak ve eleştirmektir.

FELSF 707 ORTAÇAĞ FELSEFESİ OKUMALARI- THOMAS AQUİNAS

Bu dersin amacı Aristoteles’in De Anima adlı eserinin Thomas Aquinas’da nasıl alımlandığını incelemektir. Bu incelemenin kapsamına Aquinas dışında Aristoteles’in De Anima adlı eseri üzerine yorumda bulunmuş olan belli başlı uğrak noktaları da katılacaktır. Derste takip edilecek temel kavram ise anlama yetisidir (intellectus). Anlama yetisinin akıldan (ratio) farkı da derste ortaya koyulmaya çalışılacaktır.

FLSF 711 Modern Felsefe Okumaları: Hegel, Marx, Heidegger, Whithead

Bu ders kapsamında modern felsefenin önemli filozoflarından metinler seçilerek okunmakta ve bu surette öğrencinin ilgili filozofların diline ve meselelerine aşinalığını sağlama hedeflenmektedir. Yine, seçilen filozof üzerinden modern felsefenin meselelerine değinilmekte ve felsefi modernliğin doğası üzerinde durulmaktadır.

FELSF 712 Çağdaş Metafizik Kuramları

Metafiziğe ilişkin çağdaş tartışmaları ele alan bu ders, öğrenciyi bu tartışmalardan haberdar etmeyi amaçlamaktadır. Bu ders çerçevesinde metin okuma ve okunan metni yorumlama çabası öne çıkmaktadır. Bu derste ayrıca öğrencinin metafizik kuramları incelemesi ve onlar aracılığıyla metafizik düşünüme aşinalık kazanması amaçlanmaktadır.

713. Erken Dönem Alman Romantisizmi Okumaları

Romantisizm akımının erken dönem açısından Almanca konuşulan çevrelerdeki izleri, bu derste Schlegel kardeşlerin geliştirdikleri düşünce evreni ekseninde ele alınıyor. Athenaeum dergisi çevresinde yer alan yazar ve düşünürlerin, Avrupa aydınlanmasını izleyen süreçte geliştirdikleri karşı tezler ve bunların, dönemin sanat ve edebiyatına yansımaları, dersin tartışma konusu olarak öne çıkıyor. Erken dönem Romantisizm, bir yanda Alman idealizmine, diğer yandan Alman edebiyatına açılan kapılarıyla, yeterli Almanca bilgisine sahip öğrencinin katılımı söz konusu olduğunda, dersin orijinal metinler üzerinden Almanca işlenmesi imkânını da içeriyor.

FELSF  714 İnsan Felsefesi Okumaları

İnsana dair felsefi, teolojik ve metafizik yaklaşımlar ışında çağdaş insan doğası kuramları incelenmektedir. Bu derste Batı Felsefe geleneğinde özellikle 20.yy ve sonrası tartışmalarda “insan doğası” adlandırmasını, insanın varlık ve oluşuna dair felsefi problemleri ve bu problemle ilişkili olan diğer problem ve kavramları üzerinde durularak konunun kronolojik ve problematik çerçevesi belirlenmektedir. Çağdaş insan doğası kuramları teknoloji ve yeni bilim; Hermenötik ve Yapısalcılık; Varoluşçuluk ve Psikanaliz; Fenomenoloji ve Feminizm açısından ele alınarak insanın doğası mı? yoksa varoluşu mu? Sorusu tartışmaya açılmaktadır.

FLSF 715 Çağdaş Felsefe Okumaları: Husserl, Quine, Davidson

Çağdaş felsefenin önemli filozofları üzerinde durulmakta ve onlardan yapılan seçmeler okutulmaktadır. Çağdaş felsefeyle çağdaş sorunlar arasında ilgi kurulmakta ve öğrencilerin bu konular üzerinde düşünmesini temin amaçlanmaktadır. Yine, çağdaş sorunların, filozoflara müracaatla, felsefi bir düzeyde tartışılması amaçlanmaktadır. 

FELSF 716 TARİH FELSEFELERİ

Bu dersin amacı tarih hakkında bazı temel felsefi görüşleri tanıtmaktır. Ders iki kısımdan oluşur: (1) tarihsel bilginin nesnelliği, tarihte nedensellik ve tarihsel açıklamanın doğası gibi sorular eşliğinde tarihsel düşünmenin mantığı çerçevesindeki sorularla ilgilenir, (2) Kant, Hegel ve Marx gibi filozofların tarih teorileri kapsamında tarihin metafiziksel yorumuna ilişkin çeştili teşebbüslerin tartışmasını gerçekleştirir.

FELSF 719 Çağdaş Ahlak Felsefesi Okumaları

Çağdaş ahlak felsefesinin ana sorunları ve bu sorunlara ilişkin seçenekler ilgili okumalar eşliğinde tarihsel kökenleriyle ilişkilendirilerek tartışılacaktır.

FELSF  720 Cinsiyet Felsefeleri

Feminizm, toplumsal cinsiyet, queer teori incelenerek cinsiyet kavramı, beden ve kim’lik ilişkisi etik, politik ve teolojik önermeler ve metinler bağlamında psikanaliz, postyapısalcılık ve Marksizm üzerinden tartışmaya açılmaktadır.

FELSF  721 Çağdaş Amerikan Felsefesi

Amerikan Felsefesinin klasik ve yapı bozumsal okumaya tabi tutarak 3 dönemde kaynakları, soruları ve etkileri incelenmektedir. İlk uğrak noktası Spekulatif Felsefe, Teoloji ve Politika  (1720-1868); ikinci uğrak noktası Pragmatizm (1868-1970) ve üçüncü uğrak noktası 1970’ler ve sonrası ağırlıklı olmak üzere Epistemoloji, Etik ve Politik tartışmalar Richard J.Bernstein (1932- ); Noam Chomsky (1928-); David Chalmers (1966-); Judith Butler (1956-); John Rawls (1921-2002) metinleri okunarak tartışmaya açılmaktadır.

FELSF  723 Çağdaş Feminist Teoriler

Feminizmin Kadınlık ve Erkeklik Eleştirisi ve Queer Teori; Feminist Felsefe, Feminist Tarih ve Feminist Teoloji hangi sistematik şemanın yansımasıdır? Postmodernizm ve Yapısal Feminizmin Kadın ve Kadınlık Yaklaşımı nedir? Farklı Feminizmler: Benim Feminizmim daha feminist!? Varoluşculuğun aydınlığında Feminizm nasıl yol bulur? Psikanaliz dehlizde Feminizm nasıl bir yere sahiptir? Kadınlık Duruş Noktası ne demektir? vb sorular ışığında 20.yy sonu ve 21.yy’daki feminist teoriler incelenmektedir.

FELSF 724 Mantık Felsefesi

Bu derste “mantık okullarının yapısı”, “çeşitli mantıksal yaklaşımların doğruluk kuramları”, “mantık ilkeleri ve kaynağı”, “mantık tarihinde dönemlendirme sorunu” gibi hususlar üzerinde durulacaktır. Dersin amacı mantık felsefesinin sorularına farklı okulların nasıl cevap verdiklerini karşılşatırmalı olarak inceleme ve okullardaki farklılaşmanın hangi içeriksel değişimden kaynaklandığını tartışmaktır. Yanısıra bu derste çağdaş mantıkçıların klasik mantık ilkeleri olan özdeşlik, çelişmezlik ve üçüncü halin imkansızlığı ilkelerine yönelik eleştirileri üzerinden alternatif mantık sistemleri tanıtılacaktır.

727. Estetik Kuramları

Bilgi teorisinin küçük kız kardeşi olarak estetik, farklı filozoflar ve okullar tarafından, farklı metodolojiler kapsamında ele alınagelmiştir. Estetiğin bir araştırma alanı olarak, kendi bilgi objesini tesbit etmesinden, o bilgi objesini ele alış ve çözümleme aşamasına kadar uzanan süreçte ortaya çıkan kavram ve metotlar, ilgili araştırmanın kuramını bize veriyor. Dolayısıyla estetik araştırmalarında da, epistemolojide olduğu gibi birbiriyle örtüşen veya birbirini yadsıyan birçok kuramla karşılaşıyoruz. Dersin kapsamında, farklı kuramların araştırılması ve farklılıklar üzerinden yazılı sunumlar yapılarak, tartışmalar geliştirilmesi amaçlanıyor.

FLSF 729 Fenomenoloji

Fenomenolojinin Husserl’de aldığı biçim ve sonrasında gösterdiği gelişim ele alınmaktadır. Fenomenolojik metinler ele alınarak okutulmakta ve yorumlanmaktadır. Fenomenolojinin imkân ve sınırlılıkları ve çağdaş ortamda ifade ettiği anlam üzerinde durulmaktadır. Yine, fenomenolojinin çağdaş felsefeye katkısı ele alınmaktadır.

FELSF 731    Eski Yunanca Felsefe I       

Bu dersi alan öğrencilerin Eski yunanca bilmeleri beklenmektedir. Derste Eski Yunanca yazılmış felsefe metinlerinin edisyonlarından biri veya birkaçı (karşılaştırmalı olarak) ele alınarak ve çeviri ile birlikte yorumlama yapılması istenmektedir.

FELSF 733 LATİNCE FELSEFE I

Dersin amacı, Ortaçağ felsefesine ilişkin metinlerin özgün dillerinden okunabilmesi amacıyla Latince grameri öğretmektir. Bu amaçla derste gramer ağırlıklı bir öğrenim olmakla birlikte okuma becerisini geliştirebilmek için Latince felsefe metinlerinden de yararlanılacaktır. Buradaki amaç gramer öğreniminin dışında Latince felsefe terimlerine aşinalık kazanmaktır.

FELSF 738    Eski Yunanca Felsefe II      

Güz döneminde yer alan Eski Yunanca Felsefe I dersinin devamı olarak görülebilecek bu derste de öğrencilerin Eski yunanca bilmeleri beklenmektedir. Derste Eski Yunanca yazılmış felsefe metinlerinin edisyonlarından biri veya birkaçı (karşılaştırmalı olarak) ele alınarak ve çeviri ile birlikte yorumları yapılacaktır.

FELSF 740 LATİNCE FELSEFE II

Dersin amacı, Ortaçağ felsefesine ilişkin metinlerin özgün dillerinden okunabilmesi amacıyla Latince grameri öğretmektir. Bu amaçla derste gramer ağırlıklı bir öğrenim olmakla birlikte okuma becerisini geliştirebilmek için Latince felsefe metinlerinden de yararlanılacaktır. Buradaki amaç gramer öğreniminin dışında Latince felsefe terimlerine aşinalık kazanmaktır. 

Mezuniyet Koşulları

İki yarıyıl süren ders döneminde yükümlü olunan derslerini tamamlayan öğrenciler ardından doktora yeterlilik sınavına girerler. Doktora yeterliliği tamamlayan öğrenciler tez dönemine geçiş yapar. Tezini başarı ile tamamlayan öğrenciler bu programdan mezun olma hakkı elde ederler.

İstihdam Olanakları

Program akademisyen ve uzman yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda üniversitelerde ilgili alanda akademik eleman olarak çalışma ve ilgili kurumlarda uzman olarak çalışmak söz konusudur.